آیا دوران طلایی وبلاگستان فارسی به پایان رسیده است؟

پوستر روز وبلاگستان فارسی ۱۳۹۳
پوستر روز وبلاگستان فارسی ۱۳۹۳

۱۳ سال پیش در چنین روزی وبلاگستان فارسی با اولین پست فارسی که توسط سلمان جریری منتشر شد، پا به وب ایران گذاشت.

وبلاگستان فارسی در این ۱۳ سال فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشته است به گونه‌ای که در طی سال‌های اخیر حرف از مرگ وبلاگستان فارسی و پایان دوران طلایی‌اش به گوش می‌رسد.

اما واقعیتش را بخواهید از نگاه من دوران طلایی و اوج وبلاگستان فارسی از بین نرفته است و با نگاهی به محتوایی که وبلاگستان فارسی برای وب ایران تولید می‌کند، به راحتی می‌توان به این نکته پی برد که همچنان بخش مهمی از محتوای مفید وب ایران را وبلاگ‌نویسان فارسی‌زبان تولید می‌کنند.

شاید با خواندن پاراگراف بالا این سوال در ذهن‌تان پیش بیاید که من نقش شبکه‌های اجتماعی را در تحلیلم در نظر نگرفته‌ام و دچار توهم شده‌ام!

در پاسخ به این سوال باید به مطلبی که چند سال پیش در برنامه نوبت شمای بی‌بی‌سی فارسی گفتم، اشاره کنم و اینکه شبکه‌های اجتماعی باعث شدند افرادی که واقعا به وبلاگ‌نویسی اهمیت می‌دادند و آن را دغدغه خود می‌دانسته‌اند در وبلاگستان باقی بمانند و افرادی که از سر تفنن و براساس موج وبلاگ‌نویسی در سال‌های اول وبلاگستان فارسی به فکر وبلاگ نوشتن بیافتند، به شبکه‌های اجتماعی‌ای مانند توییتر یا فیس‌بوک مهاجرت کنند.

علاوه بر این نباید فراموش کنیم که بر خلاف تصور، ماندگاری پست‌های وبلاگ بسیار بیشتر از مطالبی است که در شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر یا فیس‌بوک منتشر می‌کنید؛ برای درک این موضوع به شما پیشنهاد می‌کنم مطلب علیرضا شیرازی را که به مناسبت روز وبلاگستان فارسی نوشته است را بخوانید.

در پایان هم بد نیست به یکی از بدترین اتفاق‌هایی که ۱۰ ماه پیش در وبلاگستان فارسی رخ داده است اشاره کنم و آن داستان تعطیل شدن نارنجی و وبلاگ‌های مرتبط با آن (نگهبان و نردبان) بود. فراموش نکنیم که وبلاگستان فارسی مانند ۱۳ سال پیش زنده است و همانگونه که رادیو با ظهور تلویزیون و اینترنت از بین نرفت، وبلاگ‌نویسی هم با ظهور شبکه‌های اجتماعی و… از بین نخواهد رفت 🙂

نوشتن دیدگاه

عواقب دستگیری‌های مربوط به وبلاگ نارنجی بر روی وبلاگستان فارسی چیست؟

تذکر: این مطلب را براساس اطلاعاتی که تاکنون از بازداشت شدن نویسندگان نارنجی در اختیار دارم نوشته‌ام و ممکن است در روزهای آینده بخشی از موارد عنوان شده از اعتبار خارج شوند.

امروز صبح به عادت همیشگی در حال خواندن توییت‌های مختلف بودم که با خبری مبنی بر دستگیر شدن ۷ عضو تیم نارنجی که یکی از پرمخاطب‌ترین وبلاگ‌های فناوری اطلاعات در ایران است مواجه شدم:

خبر دستگیری ۷ عضو وب‌سایت نارنجی

خبری که چند ساعت پس از انتشار آن بدون هیچ توضیحی همراه با حدود ۵۰۰ نظری که در زیر آن نوشته شده بود حذف شد و به دنبال آن نیز وب‌سایت نارنجی نیز برای چند ساعت به صورت کامل از دسترس خارج شد و هم اکنون که این مطلب را می‌نویسم، مجددا در دسترس قرار گرفته است هر چند که خبری از مطلب بالا در آن وجود ندارد.

از دسترس خارج شدن وب‌سایت نارنجی

با این مقدمه حالا بگذارید بروم سر اصل مطلب و آن عواقب بازداشت ۷ عضو تیم نارنجی برای وبلاگ‌های فناوری اطلاعات و به طور کلی‌تر وبلاگستان فارسی است.

کاهش درآمد وبلاگ‌های فناوری اطلاعات و به طور کلی‌تر وبلاگستان فارسی
با اتفاقی که برای نارنجی افتاده است، این نکته به هیچ عنوان دور از ذهن نیست که تجارت‌ها و افرادی که به وبلاگ‌های و وب‌سایت‌های مستقل و غیردولتی تبلیغات خود را می‌داده‌اند، مجددا به چگونگی صرف بودجه‌های  تبلیغاتی خود فکر کنند. به این فکر کنند که آیا حاضر هستند که به وبلاگ‌های مستقل که توسط عده‌ای علاقه‌مند در یک زمینه خاص مانند تکنولوژی اداره می‌شود پول بدهند تا تبلیغ آنها را نمایش دهند یا خیر؟

از همین رو از نظر من در طی روزها و ماه‌های آینده شاهد کاهش درآمد وبلاگستان فارسی خواهیم بود و این کاهش درآمد در میان وبلاگ‌های فناوری اطلاعات محسوس‌تر خواهد بود چون تجارت‌ها و افرادی که می‌خواهند محصول خود را تبلیغ کنند، به دنبال بستری پایدار هستند نه بستری که هر روز امکان تعطیل یا تعلیق شدن آن وجود دارد.

پایان دوران کسی به ما کاری ندارد!
دل‌تان بخواهد یا نخواهد، با توجه به تجربه نارنجی باید بدانید که دوران ما به کسی کاری نداریم، پس کسی به ما کار ندارد به پایان رسیده است. این بدان معناست که اگر شما هیچ کاری نکنید و تنها وبلاگ‌نویسی کنید و در شبکه‌های اجتماعی فعالیت داشته باشد، هیچ تضمینی وجود ندارد که دردسری برای‌تان ایجاد نشود. در گذشته عدم وجود این تضمین تنها در مورد فیلتر شدن وبلاگ وجود داشت، اما هم اکنون بازداشت شدن را نیز باید به آن اضافه کرد.

فناوری اطلاعات، موضوعی بی‌طرف نیست
برای سالیان زیاد، فناوری اطلاعات به عنوان موضوعی بی‌طرف در میان کاربران ایرانی شناخته می‌شد که نوشتن در مورد آنها صاحب آن وبلاگ را با خطری تهدید نمی‌کرد. حال آنکه با توجه به داستان نارنجی و طیف وسیع مخاطبی که این وبلاگ دارد و شاید بسیاری از افراد از طریق آن به وبلاگ‌نویسی روی آورده باشند، مجددا در مورد این موضوع و خطرات وبلاگ‌نویسی فکر خواهند کرد و شاید عده‌ای با دنیای وبلاگ‌نویسی خداحافظی کنند.

از همین رو و با توجه به موارد بالا و شواهد موجود، از نظر من و در کمال تاسف باید بگویم که دوران نارنجی به پایان رسیده است 🙁 حتی اگر تیم نارنجی به صورت کامل آزاد شود، نارنجی مانند سابق نخواهد بود. به عنوان مثال از این پس اگر نارنجی بخواهد از جایی مانند ایرانسل یا رایتل تبلیغ بگیرد، با توجه به اتفاقی که امروز برایش افتاده است، بسیار بعید است که این شرکت‌ها همکاری با نارنجی را قبول کنند.

در نهایت امیدوارم که تمام تحلیل‌های بالا اشتباه باشد، چون در صورت درستی، شاهد رکود بیش از پیش وبلاگستان فارسی و نابودی بسیاری از وبلاگ‌ها به خصوص در زمینه فناوری اطلاعات خواهیم بود.

نوشتن دیدگاه