شبکه ملی اینترنت

در سال‌های اخیر در مورد «شبکه‌ی اینترنت ملی» بسیار صحبت شده است، اما در هیچ یک از این اخبار در مورد این شبکه و ویژگی‌های آن به صورت جامع صحبت نشده است. در مطلبی که هفته‌ی گذشته با عنوان «شبکه ملی اینترنت» برای مردمک نوشته‌ام، به تک تک این سوالات پاسخ داده‌ام به گونه‌ای که با خواندن این مطلب، بسیاری از ابهامات پیرامون این شبکه برای شما از بین خواهد رفت.

در سال ۱۳۸۴ بحثی با عنوان «شبکه‌ ملی اینترنت» از سوی مسئولین وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مطرح شد که با واکنش‌های مختلف از سوی فعالان وب مواجه شد به صورتی که عده‌ای این طرح را قدمی در راه محدودیت بیشتر کاربران اینترنت در ایران دانستند و عده‌ای هم آن را راهی برای پیشرفت و گسترش دولت الکترونیک دانستند که در نهایت به نفع کاربران اینترنت در ایران خواهد بود.

در ادامه‌ خبرهای منتشر شده در مورد این طرح که تاکنون به مرحله‌ اجرا و بهره‌برداری نرسیده است، رضا تقی‌پور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در مصاحبه با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در ۱۲ آذر ماه از بهره‌برداری از فاز اول شبکه‌ ملی اینترنت در سال ۱۳۸۹ خبر داد. اما منظور از شبکه‌ ملی اینترنت چیست، این شبکه چه اهدافی دارد و آینده‌ی آن چگونه خواهد بود.

شبکه‌ ملی اینترنت چیست؟

تاکنون تعریف‌های مختلفی از شبکه‌ی ملی اینترنت بیان شده است. عبدالمجید ریاضی، معاون سابق وزیر ارتباطات و دبیر شورای عالی فناوری اطلاعات، شبکه‌ ملی اینترنت را اینگونه تعریف می‌کند: «از نظر من نوعی که کارم را به صورت تخصصی دنبال می‌کنم، اینترنت تعریف دیگری دارد. اگر بشود شبکه‌ای درست کرد که ویژگی‌های اینترنت را داشته باشد، در سطح محدود توزیع شده و در نهایت قابلیت اتصال به شبکه‌ جهانی را هم داشته باشد، برای من اهمیت دارد. حالا شما هر اسمی که می‌‌خواهید روی آن بگذار. ما اسم آن را می‌گذاریم اینترنت ملی».

این در حالی است که دکتر تقی‌پور به کار بردن واژه‌ «اینترنت ملی» را نادرست می‌داند و به اعتقاد او بسیاری از فعالیت‌های این طرح بدون نیاز به بستر اینترنت قابل انجام هستند که یکی از این موارد آموزش‌های الکترونیکی است، به همین دلیل واژه‌ «شبکه‌ی ملی اطلاعات» را مناسب این طرح می‌داند. ادامه مطلب…

نوشتن دیدگاه

شناسنامه‌دار کردن IPها؛ رهگیری کاربران

روش‌های شناسایی کاربران اینترنت بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته برای بسیاری از کاربران اینترنت، به خصوص کسانی که فعالیت‌های سیاسی انجام می‌دادند دارای اهمیت شد. در این بین در ۲۷ مهر ماه سال جاری خبری مبنی بر شناسنامه‌دار شدن IPهای ایران منتشر شد که براساس آن دولت ایران به شناسایی کاربران اینترنت یک قدم نزدیک‌تر می‌شود. در مقاله‌ای که برای آزاد سایبر نوشته‌ام، به بررسی این خبر و تاثیر احتمالی آن بر روی شبکه‌ی اینترنت در ایران پرداخته‌ام.

برای شناسایی کاربران اینترنت روش‌های مختلفی وجود دارد که یکی از پرکاربردترین و مهم‌ترین آنها شناسایی کاربران از طریق شناسه‌ی اینترنتی (IP) است. روشی با دقت بالا که با بهره‌گیری دقیق از آن می‌توان در بسیاری از موارد حتی آدرس محل سکونت کاربر هدف را هم شناسایی کرد.

در روز ۲۷ مهر ماه سال جاری، علی‌اصغر انصاری، معاون شرکت فناوری اطلاعات در مصاحبه‌ای که با خبرگزاری مهر انجام داده است از شناسنامه‌دار شدن تمامی IPهای موجود در کشور خبر داد. طرحی که در آن بیش از ۳ میلیون IP دارای شناسنامه می‌شوند و به عبارتی قابلیت تعقیب و شناسایی کاربران اینترنت را به مسئولان ایرانی می‌دهد. قابلیتی که می‌تواند از جهاتی سودمند و از جهاتی دیگر مضر باشد.

شناسه‌ی اینترنتی (IP) چیست؟

شناسه‌ی اینترنتی یا همان IP، نشانی‌ای است که به هر کامپیوتری که به شبکه‌ی جهانی اینترنت وصل می‌شود اختصاص می‌یابد (ترکیبی از ۴ عدد که با نقطه از هم جدا می‌شوند، به‌عنوان مثال ۲۱۷٫۲۱۹٫۱۲۵٫۵۶). این شماره برای هر کامپیوتر متصل به اینترنت یکتا است و اگر بخواهیم کارکرد IP را در دنیای واقعی شبیه‌سازی کنیم، می‌توانیم آن را به نشانی پستی هر خانه تشبیه کنیم. نشانی‌ای که با در اختیار داشتن آن می‌توانید به سادگی محل سکونت هر کسی را بیابید.

IP هم دقیقا همین نقش را در دنیای مجازی بازی می‌کند و با دانستن IP یک کامپیوتر متصل به اینترنت، می‌توانید محل زندگی کاربر مورد نظر خود را تا حدودی (در برخی موارد با دقت بالا) شناسایی کنید. نکته اینجاست که با شناسنامه‌دار کردن این شناسه‌ی یکتا، راه برای شناسایی کاربران هموارتر می‌شود و مسئولان در صورت لزوم به راحتی می‌توانند به کاربر هدف دسترسی پیدا کنند. ادامه مطلب…

نوشتن دیدگاه

فیلترینگ یکپارچه، با پروکسی، نه گیت‌وی

خبر مربوط به فیلترینگ یکپارچه از طریق گیت‌وی از اخباری که بودن تمام خبرگزاری‌ها بدون یک کلمه تغییر از یک منبع کپی کرده بودند. خبری که از دید منِ خواننده بسیار گنگ بود. برای همین تصمیم گرفتم تا در مورد این خبر تحقیقاتی بکنم که نتیجه‌ی آن مقاله‌ای تحت عنوان «فیلترینگ یکپارچه، با پروکسی، نه گیت‌وی» شد:

در روز ۱۸ مرداد، محمود خسروی، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در نشستی خبری از اعمال فیلترینگ یکپارچه برای سایت‌های اینترنتی خبر داد. روشی که در آن فرآیند فیلترینگ به صورت یکسان اعمال می‌شود و تمامی خدمات‌دهندگان اینترنت (ISP) را در بر می‌گیرد. این یعنی از این پس امکان اینکه یک وب‌سایت یا وبلاگ در یک ISP فیلتر باشد، اما در ISP دیگری فیلتر نباشد، صفر خواهد بود.

حاکمیت یکدست، سانسور یکپارچه

«فیلترینگ یکپارچه در کل کشور و از مسیر «گیت‌وی» انجام می‌شود و تعیین سایت‌هایی که مشمول این طرح قرار می‌گیرند از سوی کمیته تعیین مصادیق خواهد بود و شرکت ارتباطات زیرساخت آن را اعمال می‌کند. برابر قانون نیز هر سرویس‌دهنده اینترنت موظف است که این موارد را اجرا کند.»

این بخشی از سخنان مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در نشست خبری هجدهم مرداد است. با خواندن این سخنان، شاید درک فرآیند جدید فیلترینگ در ایران کمی پیچیده به نظر برسد، اما بر اساس اطلاعات منتشر شده فرآیند فیلترینگ مورد بحث این‌گونه خواهد بود: کمیته‌ی تعیین مصادیق، سایت‌هایی که باید فیلتر شوند را مشخص و به شرکت ارتباطات زیرساخت اعلام می‌کند. این شرکت نیز لیست اعلام شده را از طریق گیت‌وی اعمال می‌کند و تمامی سایت‌های اعلام شده به صورت یکپارچه در تمامی نقاط کشور فیلتر می‌شوند.

مهم‌ترین نکته‌ی این خبر در کلمه‌ی «گیت‌وی» نهفته است که هیچ یک از خبرگزاری‌ها در مورد آن اطلاعات بیشتر و دقیق‌تری منتشر نکرده‌اند. در وب‌سایت‌های تخصصی و تحلیلی فناوری اطلاعات نیز کاوشی در این زمینه صورت نگرفته است. ادامه مطلب…

نوشتن دیدگاه