چرا به نامه مدیر عامل آپارات واکنش نشان دادم؟

 

فرصت برابر

کمتر از یک ماه پبش در مطلبی پاسخ فرضی پاول دوروف،‌ بنیان‌گذار تلگرام به نامه محمد جواد شکوری مقدم، مدیر عامل آپارات را نوشتم که در این مدت با واکنش‌های مختلفی این مطلب مواجه شده است. برای همین و با گذشت حدود یک ماه از این مطلب، دیدم بد نیست که به نکاتی که بعضی از خوانندگان این مطلب به آن اشاره کرده‌اند پاسخ بدهم تا به این صورت هم خیال خوانندگان آن مطلب و هم من راحت شود 🙂

دقت کنید که برخی از این سوالات در بخش نظرات مطلب «چند کلمه شوخی و جدی با مدیر آپارات» عنوان شده‌اند و برخی هم در توییتر.

– با رویکرد شما تلگرام هم یک کپی کاری از سایر موارد مشابه مثل وایبر و واتس اپه: واقعیتش این است که کپی کردن در دنیایی که رقابت سالم در آن وجود داشته باشد مشکلی ندارد همانگونه که فیس‌بوک را می‌توان کپی‌ای از Orkut دانست. نکته مهمی که در مورد نسخه‌های کپی شده در داخل ایران باید در نظر گرفت آن است که عده‌ای خاص با داشتن دسترسی به منابع و لابی‌های مختلف سرویس‌هایی را توسعه می‌دهند و سپس از سیستم سانسور و فیلترینگ اینترنت در ایران به نفع خودشان استفاده می‌کنند. در ضمن نباید این نکته را هم فراموش کرد که تلگرام را می‌توان کپی‌ای از وایبر و واتس‌اپ دانست با این تفاوت که تلگرام امکانات خاص خودش را دارد که هیچ کدام از این دو اپ ندارند و دقیقا ارائه امکانات جدید و هیجان‌انگیز رمز موفقیت سرویس‌های مختلف است نه استفاده از انحصار و فیلترینگ احمقانه در یک کشور!

– توی خیلی از کشورها یوتیوب فیلتره و اون‌ها هم پلت‌فرم های بومی راه اندازی کردن: یکی از چیزهایی که همچنان آن را درک نمی‌کنم این داستان «در خیلی از کشورها/جاها و…» است که برای توجیه یک کار استفاده می‌کنیم. این نظر یکی از خوانندگان هم کامل اشتباه است چون در خیلی از کشورها یوتیوب فیلتر نیست، مثلا در کشور همسایه ایران یعنی افغانستان یوتیوب فیلتر نیست. علاوه بر این راه‌اندازی یک نسخه بومی هیچ مشکلی ندارد اگر رقابت سالم در آن کشور وجود داشته باشد.

– اگه آپارات نبود به نظر شما سرویس مشابه ایرانی زده می‌شد یا نه؟ پس محتوای فارسی رو چه باید کرد؟ اگر آپارات نبود قطعا یک سرویس مشابه ایرانی بود و در این شکی نیست، اما نکته‌ای که در اینجا در نظر گرفته نشده است این است که به طور قطع رقیب‌های خارجی آپارات و امثال آن برای مدیر عامل آپارات نامه نمی‌نوشتند و ننه من غریبم بازی درنمی‌آوردند. مشکل اصلی در داستان نامه محمد جواد شکوری راد به پاول دوروف این است که شکوری راد باید به جای نامه نوشتن و آه و ناله کردن، به توسعه سرویسش بپردازد و از انحصاری که از آن سود می‌برد لذت ببرد! مثلا آیا تا به حال دیده‌اید که مدیر عامل گوگل به فیس‌بوک نامه بنویسد و یا آنکه بنیان‌گذار تلگرام به وی‌چت نامه بنویسد و بگوید خوش به حالت که در چین داری حال می‌کنی؟ 🙂

– من نمی‌دونم چرا هر کی تو ایران خوب کار می‌کنه همه میگن وصله به دولت! البته من مطمئن نیستم آپارات وصله یا نه ولی به نظرم این متر مناسبی برای بررسی یک استارت آپ نیست: دقیقا متر مناسبی نیست اما وقتی صباویژن که متعلق به محمد جواد شکوری راد است و خودش را «بزرگترین آژانس تبلیغات آنلاین کشور» می‌نامند و مشتری‌هایی مانند بانک ملت، ایرانسل، بانک پاسارگارد و… دارد، قطعا به جایی وصل است که توانسته است قراردادهای آنچنانی بگیرد. به احتمال زیاد شما بهتر از من می‌دانید که بدون رابطه امکان گرفتن قراردادهای میلیونی از شرکت‌های دولتی و نیمه خصوصی وجود ندارد. دقت کنید که تبلیغاتی که شما بر روی آپارات مشاهده می‌کنید توسط صباویژن مدیریت می‌شوند.

– مدیر آپارات خیلی شفاف و شجاعانه گفته که از نبود یوتیوب منتفع شده ولی مگه این چیزه بدیه. این که نیاز به بستر اشتراک ویدیو رو کسی توی کشور بر طرف کنه مگه بده؟ به هیچ عنوان چیز بدی نیست اما اینکه به فلان مدیر عامل نامه بنویسی و از شرایط گله کنی و به عبارتی ننه من غریبم بازی دربیاوری، قطعا ایراد دارد. این رفتار و کارها در دنیای تجارت و استارتاپ معنایی ندارد و خیلی خوشحال می‌شوم که اگر نمونه‌ای خارجی از این نامه نگاری‌ها می‌دانید را معرفی کنید.

– مگه شما واقعا از مشکلات استارات‌آپ‌های ایرانی اطلاع کامل دارید؟ از نگاه خودم به اندازه کافی اطلاع دارم و در مطالب مختلفی بارها به آن اشاره کرده‌ام حتی در زمانی که هیجان کاذب بر داستان استارتاپ در ایران وجود داشت.

– واقعا خوشایند نیست که موفقیت یک تیم رو فقط به یک عامل منتسب کنید و زحمات اونها رو از دم تیغ بگذرونید. اگر آپارات نبود حتما شرکت دیگه‌ای پا پیش می‌گذاشت پس کار اشتباهی رخ نداده. در این مورد در بالا توضیح داده‌ام و مجددا تاکید می‌کنم که اگر مدیر یک تیم موفق ننه من غریبم بازی درنیاورد و به کار خودش ادامه دهد مشکلی نیست نه اینکه زمانی که احساس خطر می‌کند، به سرعت نامه بنویسد و بگوید خوش به حالت که همه چیز خوب است و من در اینجا زجر می‌کشم!

نوشتن دیدگاه

چند کلمه شوخی و جدی با مدیر آپارات

پاول دوروف و محمود جواد شکوری

در روز ۲۶ مرداد ۱۳۹۵ محمد جواد شکوری مقدم که مدیر عامل آپارات است، مطلبی با عنوان «چند کلمه شوخی و جدید با مدیر تلگرام» را در وبلاگ شخصی‌اش منتشر کرد که باعث شد ایده این مطلب به ذهنم برسد و پاسخ فرضی بنیان‌گذار تلگرام یعنی پاول دوروف را به او بدهم 🙂

دلیل این کار هم به این نکته باز می‌گردد که آخرین نفری که باید در مورد وضعیت اینترنت در ایران نامه به کسی بنویسد و از آن شکایت کند، فردی مانند محمد جواد شکوری است که به اعتراف خودش فیلترینگ اینترنت از جمله یوتیوب به وی کمک شایانی کرده است:

فکر می‌کنید فیلتر بودن یوتیوب چقدر در پیشرفت آپارات موثر بوده است؟
خیلی زیاد. راستش را بخواهید ما باید واقع‌بین باشیم، صراحت داشته باشیم و به خودمان دروغ نگوییم. اما به هر حال فیلتر بودنش برای ما موثر بوده است. به هر حال نیازی وجود داشت و فرصتی بود که ما شناسایی کردیم و رویش کار کردیم و به اینجا رسیدیم. ما هم اکنون ۱۶ میلیون دقیقه ویدئو روی آپارات داریم. (منبع)

با این مقدمه بگذارید به سراغ پاسخ فرضی پاول دوروف به محمد جواد شکوری مقدم بروم!


محمد جواد سلام، آپاراتت چطوره؟ کلوب دات کام، میهن بلاگ، لنزور و فیلمیو چطورند؟

مرسی که به من نامه نوشتی و باهام درد دل کردی، واسه همین دیدم بد نیست که جوابت را حتما بدم تا بی‌ادبی هم بهت نکرده باشم.

محمد جواد جان، خوش به حالت که داخل ایران هستی تا هر کاری بخواهی بکنی و از سرویس‌های موفق اینترنت در جهان کپی بزنی و کلی پول بسازی در غیابشون.

خوش به حالت محمد جواد، هر جور که دوست داری کار می‌کنی و نگران رقابت با شرکت‌های بزرگی مثل گوگل، فیس‌بوک، نت‌فلیکس و… نیستی!

محمد جواد، جدی جدی خوش به حالت، هیچ وقت نگران این نیستی که یک روز از خواب پا بشی و ببینی کل سرویسی که ساعت‌ها و ماه‌ها زحمت کشیدی فیلتر شده؛ و ندونی چرا فیلتر شده، حتی با رفتن اینور و اون‌ور هم نتونی حلش کنی و بهت بگن همینی که هست.

محمد جواد باورت نمیشه برای صدا و سیمای کشورم اصلا مهم نیست من کی هستم، حتی برام تره هم خرد نمی‌کنند. صدا و سیمای کشور تو هم که نگو! هر روز یک چیزی در مورد من می‌گه، یک روز کارمند سازمان جاسوسی فلان کشور هستم و یک روز دیگه جاسوس بهمان کشور. از صبح تا شب هم تو این ترس نیستی که یک دفعه آسمون به زمین بیاد و کمیته فیلترینگ گیر بده به سرویسی که درست کردی.

محمد جواد گفته بودی که نمی‌دونم توبیخ چیه در حالی که می‌دونم. مثلا می‌دونم که با توبیخ‌های دولت‌های گذشته کلی وب‌سایت در ایران فیلتر شده و الان از صدقه سر همین فیلترینگ است که خودت رو «همراه یک تیم صمیمی و مهربان سایت‌های کلوب دات کام، میهن بلاگ، آپارات، لنزور و فیلیمو …» می‌دونی. تازه همین توبیخ‌ها باعث شد اپلیکیشن‌هایی مثل وایبر یا وی‌چت هم فیلتر بشن!

وبلاگ محمد جواد شکوری

محمد جواد، نوش جونت تو هم باشه که منتظر هستی یک سرویس توسط دولتت فیلتر بشه و بعد تو سریع کپی‌اش را بزنی، فقط به کپی کردن سرویس‌های مختلف بعد از فیلتر شدنشون فکر کن، و اینکه چطوری می‌تونی از دولت بودجه‌های مختلف برای چیزهای «بومی» بگیری. من باید صد جور مراقبت‌های دیگه بکنم که مثلا هکرهای ایرانی سراغ سرویسم نیان و یا اینکه به بیانیه‌های مسخره و خنده‌دار وزیر ارتباطات کشورت هی جواب بدم روی توییتر.

محمد جواد می‌دونم ایران جای عجیبیه، چون یک سری سرویس در کشورت فیلتر هستند در حالی که مقام‌های بلند پایه کشورت ازش استفاده می‌کنند؛ مثلا رهبر کشورتون و یا رئیس جمهورتون هر دو تا حساب توییتر به زبون فارسی دارند و توییت به فارسی می‌کنند در حالی که توییتر در کشورت فیلتره! تازه افرادی مثل تو هم که خودشون را کارآفرین می‌دونند از صدقه سر همین فیلترینگ کلی وب‌سایت راه انداختند و درآمد کسب کردند. درسته که من دم دستشون نیستم،‌ اما مثل آب خوردن می‌تونند سرویسم را در یک چشم به هم زدن فیلتر کنند و بعدا بگن من جاسوس فلان سازمان بودم، حالا کی هست که ثابت کنه این چیزها الکیه؟!

محمد جواد اون وقتی که داری به فیچرهای یواشکی‌ات فکر می‌کنی، من دارم به این فکر می‌کنم که کی می‌شه سرویس من رو مسدود کنند. تازه باید هی روی توییتر به بیانیه‌های مختلف و خنده‌دار هر روز مقامات کشورت هم هی جواب بدم و بگم این حرف‌ها درست نیست. اینم می‌دونم که خیلی چیزها، دلبخواهی ممنوعه مثل دسترسی به فیس‌بوک یا توییتر،‌ درسته؟

در مورد جیگر هم پرسیدی ازم باید بگم که می‌دونم تا حدودی چیه جیگر، یک بار با یک دوست ایرانی رفتیم و جیگر زدیم ولی خوب تا الان نمی‌دونستم که جیگر لانچش کردن یعنی چی که فهمیدم، هر چند که باید بگم در یک بازار جهانی که شرکت‌های بزرگ عین گرگ وایستادن تا لهت کنند، خیلی بیشتر جیگر لازمه تا بازار انحصاری ایران که با فیلترینگ به نفع افرادی مثل تو شده.

محمد جواد در مورد قانون جرایم رایانه‌ای چیزی نمی‌دونم هر چند که هر از چند گاهی یکی از مقامات کشورت می‌گه براساس این قانون من باید سرورهای تلگرام را بیارم ایران. در همین حد بیشتر نمی‌دونم. سایت ساماندهی را هم اینقدر می‌دونم که جایی برای اینکه سایت‌هاتون را ثبت کنید تا راحت‌تر بتونند سرویس‌های مثل تلگرام را فیلتر کنند. در مورد مجوز اینا هم چیز دقیقی والا نمی‌دونم و علاقه‌ای هم ندارم بدونم.

محمد جواد خوشا به حال تو هم، چون خیلی راحت می‌تونی از فیلترینگ اینترنت در ایران استفاده کنی و هی کپی سرویس‌های خارجی را به عنوان نوآوری به مسئولین بندازی. واقعا حال می‌کنی و جای من رو حتما خالی کن. در مورد خط قرمز هم که والا تا ۲ سال پیش خودت از این خط قرمزها راضی بودی حالا نمی‌دونم چرا یک دفعه این خط قرمزهارو دست و پا گیر می‌دونی، نکنه الان باعث شده بازار رو از دست بدی و می‌خوای باز به کمک دولتت بازار رو به دست بگیری؟

محمد جواد والا من خیلی وقته زدم بیرون، اگر نمی‌دونی من یک زمانی روسیه زندگی می‌کردم اما اینقدر گیر دادن بهم که به اروپا آمدم و کارم را اینجا دارم ادامه می‌دم، بدون کمک دولت روسیه. راستی تو چرا می‌خواهی بیایی بیرون؟ اونجا که خیلی خوبه، دولت ازت تعریف می‌کنه، حمایت مالی هم می‌کنی تازه رقیب‌هارو هم با فیلترینگ با خاک یکسان می‌کنه. دیگه چه می‌خواهی؟ 🙂

مرسی که باهام درد و دل کردی و من رو برادر خودت دونستی! برات آرزوی موفقیت می‌کنم و امیدوارم که سرویس‌های جدیدی که میان را بهتر کپی کنی. راستی ناقلا تو که این همه از ایران بد می‌گی در صفحه اول پیوندها که برای وب‌سایت‌های فیلتر شده نمایش داده می‌شه چیکار می‌کنی؟

بای محمد جواد جون

پاول از تلگرام

نوشتن دیدگاه

آیا ۱۵ میلیون حساب تلگرام ایرانی‌ها هک شده است؟

اپلیکیشن تلگرام

در طی چند روز گذشته یکی از اخباری که در میان کاربران ایرانی سر و صدای زیادی به پا کرده است، داستان دسترسی هکرهای ایرانی به ۱۵ میلیون شماره تلفن همراه کاربران ایرانی است که با انتشار اولین گزارش توسط رویترز، بسیاری از وب‌سایت‌های خبری تحلیل‌های متفاوتی را از این خبر منتشر کردند به گونه‌ای که در برخی موارد وب‌سایت‌های خبری از هک شدن تلگرام سخن گفتند.

هر چند که گزارش این تحقیق به صورت کامل منتشر نشده است و به جزییات بیشتری برای بررسی بهتر نیاز است، اما بیان چند نکته در این میان شاید در روشن شدن این داستان و درک بهتری از آنچه رخ داده در میان هیجان رسانه‌ای کمکی بکند.

۱- تلگرام هک نشده است: اولین نکته‌ای که باید به آن اشاره کرده آن است که حساب تلگرام ۱۵ میلیون کاربر ایرانی هک نشده است و اگر در جایی خواندید که حساب ۱۵ میلیون کاربر ایرانی هک شده است (مانند این خبر عصر ایران)، بدانید که این ادعا از اساس اشتباه و بی‌پایه است. چرا؟

چون آنچه هکرهای ایرانی به دست آورده‌اند، شماره تلفن همراه ۱۵ میلیون کاربر ایرانی است نه محتوای گفتگوی آنها با دیگران.

البته در همین جا باید به این نکته اشاره کنم که سازمان‌های امنیتی و اطلاعاتی ایران به محتوای گفتگوی برخی از کاربران ایرانی تلگرام دست یافته‌اند اما این تعداد در حد ۱۵ میلیون نبوده است. روش دستیابی هم به صورت کاملا هدفمند بوده است.

۲- مشکل دزدیده شدن پیامک تایید شماره تلفن مختص به تلگرام نیست: دومین نکته‌ای که بیان آن دارای اهمیت است این نکته است که امکان دزدیده شدن پیام تایید شماره تلفنی که برای عضویت در تلگرام وارد می‌کنید، تنها مختص به تلگرام نیست و این سرقت پیامک تایید برای اپلیکیشن‌های دیگر مانند واتس‌اپ، وایبر، سیگنال و… هم می‌تواند اتفاق بیافتد.

به طور کلی هر زمان که شما عضو اپلیکیشن ارتباطی‌ای مانند تلگرام و یا واتس‌اپ می‌شوید، در اولین قدم باید شماره تلفن همراه خود را وارد کنید تا به این صورت اپلیکیشن از واقعی و درست بودن شماره تلفنی که وارد کرده‌اید اطمینان حاصل کند. در نتیجه این امکان وجود دارد که هر زمان شما کد تایید شماره تلفن همراه‌تان را دریافت کنید، شرکت مخابرات، ایرانسل و یا رایتل آن کد را شنود کند و آن را در اختیار هکرهای ایرانی بگذارد – که احتمالا برای دولت یا سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی ایران کار می‌کنند.

در نتیجه این مشکل تنها مختص تلگرام نیست و تمام اپلیکیشن‌های ارتباطی از آن رنج می‌برند! برای حل این مشکل هم باید این اپلیکیشن‌ها به سمت استفاده از ابزارهایی مانند Google Authneticator بروند و ساختار تایید شماره از طریق پیامک یا همان SMS را کنار بگذارند.

۳- تلگرام امن هست/نیست: تلگرام مانند هر ابزار دیگری مشکلات امنیتی خاص خودش را دارد؛ به عنوان مثال تمام پیام‌هایی که در گروه‌ها و یا کانال‌های تلگرام منتشر می‌شوند قابل شنود هستند هر چند که این امکان برای امکان Secret Chat یا چت مخفی آن وجود ندارد. البته همینجا باید به این نکته اشاره کنم که حرف و حدیث‌های زیادی در مورد امن بودن Secret Chat و خود تلگرام وجود دارد. در نتیجه اگر برای کاری حساس از تلگرام استفاده می‌کنید، بهتر است به جای تلگرام به سراغ اپلیکیشن Signal بروید.

۴- داستان نقشه‌برداری از کاربران تلگرام توسط هکرهای ایرانی جدی هست اما نه آنقدرها:

یکی از بحث‌های که در خبر اخیر در موردش صحبت شده است داستان نقشه‌برداری کاربران یا همان Mapping به کمک پیدا کردن شماره تماس‌ها و وصل کردن آنها به یکدیگر است، کاری که سازمان‌های اطلاعاتی در سرتاسر جهان به آن علاقه زیادی دارند تا به این صورت بتوانند شبکه‌های مختلف افراد (مثلا گروه‌های تروریستی) را شناسایی کنند.

هر چند که این ایده که نقشه‌برداری از کاربران تلگرام توسط هکرهای اینترنتی خطرناک به نظر می‌رسد اما واقعیتش را بخواهید نباید در مورد آن آنقدرها بزرگنمایی کرد چون با وجود شبکه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک، توییتر، اینستاگرام و… به راحتی می‌توان این دست کارها را انجام داد. به قول رضا مارمولک در فیلم مارمولک که می‌گفت «راه‌های رسیدن به خدا به عدد آدم‌هاست»، در مورد جمع‌آوری اطلاعات کاربران و نقشه‌برداری از آنها هم به تعداد آدم‌ها راه وجود دارد!

۵- تلگرام را باید کنار گذاشت اما با یک اگر بزرگ: همانگونه که در بالا گفتم، در مورد امن بودن و نبود تلگرام بحث‌های مختلفی است هر چند که از نگاه من تلگرام امن نیست به خصوص اگر قصد دارید مکالمه‌های حساسی را از طریق آن انجام دهید.

این امن نبود به معنی آن نیست که استفاده از این ابزار را کنار بگذارید و مثلا به استفاده از پیامک یا همان SMS روی بیاورید که در حقیقت یک پسرفت بزرگ است! بلکه به این معنی است که از ابزارهای بهتر و امن‌تر مانند Signal برای کارهای حساس استفاده کنید و بدانید که مشکلات تلگرام چیست.

نکته‌ای که باید در مورد استفاده از تلگرام و به طور کلی ابزارهای آنلاین و دیجیتال همواره در ذهن داشته باشید آن است که این ابزارها به صورت نسبی امن هستند و هیچ تضمین ۱۰۰ درصدی‌ای در این زمینه وجود ندارد. دقیقا مانند بستن کمربند ایمنی در خودرو که با بستن آن هیچ تضمیمی وجود ندارد شما در یک تصادف جان سالم بدر ببرید.

در نهایت هم این مطلب تقریبا بلند و بالا را با این سه نکته به پایان می‌برم:

  • امنیت دیجیتال به صورت نسبی است و مانند امنیت در دنیای مجازی، هیچ تضمین ۱۰۰٪ای در مورد آن وجود ندارد.
  • تلفن‌های هوشمند به دلیل طبیعت‌شان امن نیستند و زیاد نباید روی آنها حساب باز کرد.
  • به تیترهای هیجان‌زده رسانه در زمینه اخبار امنیت دیجیتال زیاد توجه نکنید چون هدف رسانه‌ها جذب بیشتر مخاطب با انتخاب تیترهای هیجان‌انگیز است 🙂

اگر سوالی در مورد اخبار اخیر در مورد تلگرام داشتید، می‌توانید آن را در بخش نظرات همین مطلب و یا از طریق ایمیل و یا توییتر با من درمیان بگذارید تا اگر در حد دانشم بود به آن پاسخ دهم.

پی‌نوشت ۱: این مطلب جادی در همین مورد را نیز بد نیست بخوانید.

نوشتن دیدگاه

آیا واقعا تلگرام علیه اینستاگرام است؟

چند روز پش در مورد یکی از تیترهای روزنامه هفت صبح توییتی کردم و درخواست کردم که اگر کسی می‌تواند متن کامل گزارش این روزنامه با عنوان «تلگرام علیه اینستاگرام» را برایم بفرست.

دوست نادیده‌ای لطف کرد و در عرض کمتر از یک ساعت کل روزنامه هفت صبح را برای من ارسال کرد و من هم شروع به خواندن گزارش «تلگرام علیه اینستاگرام» کردم.

در حین خواندن این گزارش به چند مورد جالب برخوردم که دیدم بد نیست به جای توییت کردن در موردشان در این مطلب وبلاگ توضیح بدهم.

۱- اینستاگرام اپلیکیشن است نه مرورگر و نه Explorer: اولین نکته‌ای که در این گزارش توجه من را به خودش جلب کردن به آخرین پاراگراف گزارش در صفحه اول بازمی‌گردد که در آن کاملا واضح و مشهود است که نویسنده به هیچ عنوان ایده‌ای در مورد تفاوت اپلیکیشن تلفن همراه با مرورگر یا Browser و اینترنت اکسپلورر (Internet Explorer) ندارد به گونه‌ای که در بخشی از گزارشش می‌گوید: «…اینکه اینستاگرام پس از جدال مدافعان اخلاق با انتشاردهندگان مطالبی خلاف عفت عمومی،‌ دست به ابتکار زده و از هفته پیش رسما اعلام کرده است که اجازه آپدیت هشتگ‌های خلاف عرف جهانی را دیگر در اکسپلورر (مرورگر)‌ خود نمی‌دهد…»

۲- نگاه بومی به یک رخداد جهانی: دومین نکته که خیلی مهمتر از اولین نکته است و باید آن را اول می‌گفتم (!) این است که کارشناس‌های این گزارش میزان محبوبیت اپلیکیشن‌هایی مانند تلگرام را با معیار ایران می‌سنجند در حالی که کاملا اشتباه است! مثلا در بخشی از این گزارش آرش محبی، کارشناس رسانه اینگونه می‌گوید: «… در این خصوص تلگرام نیز به شکل دقیق و حساب شده‌ای در بازار تحقیق کرده است و با همین کار متوجه نیاز مخاطب شده. اگر رقبای تلگرام به این فعالیت‌ها واکنش مثبت نشان ندهند و نتوانند خودشان را وارد رقابت کنند؛ تلگرام با همین شیوه خودش را تبدیل به رهبر اصلی بازار می‌کند. بنابراین باید منتظر واکنش رقبا بود.»

حال آنکه اگر به صورت کلی به بازار اپلیکیشن‌های پیام‌رسان نگاهی کنیم، متوجه خواهیم شد که اپلیکیشن‌هایی مانند مسنجر و یا واتس‌اپ دارای میلیون‌ها کاربر در جهان هستند و تلگرام در مقایسه با آنها آنقدرها کاربر ندارد.

یا اینکه ادعایی مانند «… یعنی آن طوری که با فیس‌بوک کردند و آنجا تبدیل به قبرستان شد.» هم کاملا اشتباه است و نشان می‌دهد که به کارشناسان این گزارش تنها به این ابزارها در چهارچوب ایران نگاه می‌کنند در حالی که مهمترین نکته شبکه‌های اجتماعی اتصال افراد در سرتاسر دنیا به یکدیگر است.

خلاصه کلام اینکه بهتر است کمی از نگاه بومی خارج شویم و در حالی که در ثانیه می‌توانیم آخرین اخبار و رویدادها در آن سوی دنیا را بدانیم، به آنها از دوربین یک ابزار جهان شمول نگاه کنیم.

نوشتن دیدگاه

چرا شرکت‌های تکنولوژی غربی وارد بازار ایران نمی‌شوند؟

در ماه‌های اخیر یکی از بحث‌های داغ در میان کاربران شبکه‌های اجتماعی را می‌توان داستان فعالیت شرکت‌های غربی مانند اپل، ای‌بی، آمازون و… در ایران دانست که در برخی موارد با صحبت‌های مقامات مختلف ایرانی این بحث بیشتر و بیشتر به چشم می‌آید.

یکی از آخرین اظهار نظرها را می‌توان به داستان اعلام همکاری پست ایران با شرکت‌هایی مانند ای‌بی و آمازون دانست که با سروصدای زیاد و واکنش ای‌بی نیز مواجه شد:

مدیرعامل پست: در راستای توسعه نجارت الکترونیک در ایران، با شرکت‌های داخلی دیجی‌کالا و پیک بادپا و با شرکت‌های خارجی ای‌ب…

Posted by Nima Akbarpour on Thursday, 8 October 2015

و دقیقا این دست اظهار نظرها که به هیچ عنوان پایه و اساس ندارد و از مبنا نادرست است باعث شد که این مطلب را بنویسم.

آیا بازار ایران برای شرکت‌های فناوری اطلاعات غربی جذاب است؟
برخلاف تصور بسیاری از کاربران ایرانی و همچنین بسیاری از افرادی که خود را کارآفرین و پرچمدار جامعه استارتاپی ایران می‌دانند، باید بگویم که بازار ایران آنقدرها برای شرکت‌های فناوری اطلاعات غربی جذاب نیست.

برای عدم جذابیت بازار ایران هم می‌توان ده‌ها دلیل مختلف آورد که به صورت خلاصه می‌توان گفته که بازار ایران یک بازار با ریسک بسیار بالا و در عین حال کوچک است.

این بدان معناست که از نگاه شرکت‌های غربی بازار ایران دارای ریسک سرمایه‌گذاری بالایی است. مثلا اگر فردا روزی هر طرف توافقنامه هسته‌ای به وعده‌های خود عمل نکند، شانس اینکه تحریم‌ها به حالت قبل از توافقنامه بازگردد بسیار بالاست. تازه موارد دیگری مانند دخالت نهادهای امنیتی و اطلاعات را من در اینجا نظر نگرفته‌ام.

علاوه بر این حجم بازار ایران در برابر بازارهای کشورهای دیگر در جهان آنقدرها زیاد نیست. به عنوان مثال اگر به بازار چین نگاه کنید خواهید دید که بازار چین حدود ۲۰٪ جمعیت جهان را پوشش می‌دهد در حالی که بازار ایران با داشتن ریسک بسیار بالا حدود ۱٪ جمعیت جهان است.

آیا مشکل تنها ریسک بالا و کوچک بودن بازار ایران است؟
نه! مشکل در داستان فعالیت شرکت‌های غربی در ایران تنها به ریسک بالا و کوچک بودن بازار ایران برنمی‌گردد بلکه به مسئله مهمترین به نام سودی که عاید این شرکت‌ها می‌شود نیز بازمی‌گردد. برای درک بهتر بگذارید در مورد یک شرکت خاص مثل آمازون صحبت کنم.

برخلاف تصور آمازون در چند کشور محدود فعالیت می‌کند و اینگونه نیست که آمازون در سرتاسر کشورهای جهان فروشگاه داشته باشد؛ مثلا در اروپا تنها در کشورهای فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، اسپانیا، ایرلند و بریتانیا فعالیت می‌کند و اگر نگاهی به وب‌سایت‌های آمازون در این کشورها بیاندازید خواهید دید که به جز فروشگاه بریتانیا، بقیه فروشگاه‌ها آنقدرها محصول و امکانات آمازونی که همه می‌شناسند را ندارند.

علاوه بر این اگر شما در اروپا از آمازون خرید کنید، تمام درآمد به دفتر این شرکت در لوکزامبپورگ می‌رود تا به این صورت کمترین مالیات را بتواند پرداخت کند.

حالا با گذاشتن همه این موارد خواهید دید که به طور کلی آمازون هم اکنون در آینده‌ای نزدیک و شاید دور به فکر فعالیت در ایران نباشد.

خلاصه کلام اینکه برخلاف ادعاهای مقامات ایران چشم داشتن به فعالیت شرکت‌هایی مانند اپل، آمازون، ای‌بی و… فعلا دور از واقعیت است.

در انتها هم بد نیست به این نکته اشاره کنم که داستان فعالیت تلگرام در ایران هم دقیقا مانند آنچه در بالا گفتم هست و این شرکت و نه شرکت دیگری سرورهای خود را به داخل ایران منتقل نخواهد کرد. چرا؟ چون هیچ توجیه اقتصادی و منفعتی برای این دست شرکت‌ها وجود ندارد در حالی که این شرکت‌ها به دنبال سود و افزایش ارزش تجارت خود هستند.

خلاصه اینکه اسیر این صحنه‌آرایی‌های دوستان در وزارت ارتباطات و بخش‌های مختلف نشوید، بیشتر این حرف‌ها برای تفریح است 🙂

نوشتن دیدگاه