چرا شرکت‌های تکنولوژی غربی وارد بازار ایران نمی‌شوند؟

در ماه‌های اخیر یکی از بحث‌های داغ در میان کاربران شبکه‌های اجتماعی را می‌توان داستان فعالیت شرکت‌های غربی مانند اپل، ای‌بی، آمازون و… در ایران دانست که در برخی موارد با صحبت‌های مقامات مختلف ایرانی این بحث بیشتر و بیشتر به چشم می‌آید.

یکی از آخرین اظهار نظرها را می‌توان به داستان اعلام همکاری پست ایران با شرکت‌هایی مانند ای‌بی و آمازون دانست که با سروصدای زیاد و واکنش ای‌بی نیز مواجه شد:

مدیرعامل پست: در راستای توسعه نجارت الکترونیک در ایران، با شرکت‌های داخلی دیجی‌کالا و پیک بادپا و با شرکت‌های خارجی ای‌ب…

Posted by Nima Akbarpour on Thursday, 8 October 2015

و دقیقا این دست اظهار نظرها که به هیچ عنوان پایه و اساس ندارد و از مبنا نادرست است باعث شد که این مطلب را بنویسم.

آیا بازار ایران برای شرکت‌های فناوری اطلاعات غربی جذاب است؟
برخلاف تصور بسیاری از کاربران ایرانی و همچنین بسیاری از افرادی که خود را کارآفرین و پرچمدار جامعه استارتاپی ایران می‌دانند، باید بگویم که بازار ایران آنقدرها برای شرکت‌های فناوری اطلاعات غربی جذاب نیست.

برای عدم جذابیت بازار ایران هم می‌توان ده‌ها دلیل مختلف آورد که به صورت خلاصه می‌توان گفته که بازار ایران یک بازار با ریسک بسیار بالا و در عین حال کوچک است.

این بدان معناست که از نگاه شرکت‌های غربی بازار ایران دارای ریسک سرمایه‌گذاری بالایی است. مثلا اگر فردا روزی هر طرف توافقنامه هسته‌ای به وعده‌های خود عمل نکند، شانس اینکه تحریم‌ها به حالت قبل از توافقنامه بازگردد بسیار بالاست. تازه موارد دیگری مانند دخالت نهادهای امنیتی و اطلاعات را من در اینجا نظر نگرفته‌ام.

علاوه بر این حجم بازار ایران در برابر بازارهای کشورهای دیگر در جهان آنقدرها زیاد نیست. به عنوان مثال اگر به بازار چین نگاه کنید خواهید دید که بازار چین حدود ۲۰٪ جمعیت جهان را پوشش می‌دهد در حالی که بازار ایران با داشتن ریسک بسیار بالا حدود ۱٪ جمعیت جهان است.

آیا مشکل تنها ریسک بالا و کوچک بودن بازار ایران است؟
نه! مشکل در داستان فعالیت شرکت‌های غربی در ایران تنها به ریسک بالا و کوچک بودن بازار ایران برنمی‌گردد بلکه به مسئله مهمترین به نام سودی که عاید این شرکت‌ها می‌شود نیز بازمی‌گردد. برای درک بهتر بگذارید در مورد یک شرکت خاص مثل آمازون صحبت کنم.

برخلاف تصور آمازون در چند کشور محدود فعالیت می‌کند و اینگونه نیست که آمازون در سرتاسر کشورهای جهان فروشگاه داشته باشد؛ مثلا در اروپا تنها در کشورهای فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، اسپانیا، ایرلند و بریتانیا فعالیت می‌کند و اگر نگاهی به وب‌سایت‌های آمازون در این کشورها بیاندازید خواهید دید که به جز فروشگاه بریتانیا، بقیه فروشگاه‌ها آنقدرها محصول و امکانات آمازونی که همه می‌شناسند را ندارند.

علاوه بر این اگر شما در اروپا از آمازون خرید کنید، تمام درآمد به دفتر این شرکت در لوکزامبپورگ می‌رود تا به این صورت کمترین مالیات را بتواند پرداخت کند.

حالا با گذاشتن همه این موارد خواهید دید که به طور کلی آمازون هم اکنون در آینده‌ای نزدیک و شاید دور به فکر فعالیت در ایران نباشد.

خلاصه کلام اینکه برخلاف ادعاهای مقامات ایران چشم داشتن به فعالیت شرکت‌هایی مانند اپل، آمازون، ای‌بی و… فعلا دور از واقعیت است.

در انتها هم بد نیست به این نکته اشاره کنم که داستان فعالیت تلگرام در ایران هم دقیقا مانند آنچه در بالا گفتم هست و این شرکت و نه شرکت دیگری سرورهای خود را به داخل ایران منتقل نخواهد کرد. چرا؟ چون هیچ توجیه اقتصادی و منفعتی برای این دست شرکت‌ها وجود ندارد در حالی که این شرکت‌ها به دنبال سود و افزایش ارزش تجارت خود هستند.

خلاصه اینکه اسیر این صحنه‌آرایی‌های دوستان در وزارت ارتباطات و بخش‌های مختلف نشوید، بیشتر این حرف‌ها برای تفریح است 🙂

نوشتن دیدگاه

تاثیر توافقنامه هسته‌ای بر روی کاربران اینترنت در ایران چیست؟

محمد جواد ظریف و فدریکا موگرینی

اگر ایرانی باشید و یا اخبار مربوط به ایران را دنبال کنید به طور قطع داستان توافقنامه هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ را شنیده و خوانده‌اید، شاید هم برای شادی به خیابان‌ها رفته‌اید و خوشحالی خودتان را از این توافقنامه نشان داده‌اید 🙂

از زمانی که خبر توافقنامه هسته‌ای به صورت رسمی اعلام شد، بسیاری از کاربران ایرانی در شبکه‌های مختلف اجتماعی مانند توییتر و فیس‌بوک از رفع تحریم‌ها و آزادی عمل بیشتر در دنیای اینترنت حرف زده‌اند و یا اینکه وضعیت استارتاپ‌ها و سرمایه‌گذاری خارجی بر روی فناوری اطلاعات در ایران بهتر از گذشته پیش‌بینی کرده‌اند.

همین موضوع و عدم شفافیت در مورد توافقنامه هسته‌ای و تاثیر آن بر روی کاربران اینترنت در ایران باعث شد که این مطلب را بنویسم. البته دقت کنید که من تحلیلگر مسائل سیاسی و به خصوص هسته‌ای نیستم و آنچه در ادامه می‌خوانید براساس متن رسمی توافقنامه‌ای است که ایران به همراه ۶ کشور دیگر از جمله آمریکا آن را به اعلام کرده‌اند.

آیا این توافقنامه امکان رفع تحریم‌های اینترنتی را به کاربران ایرانی می‌دهد؟
پاسخ این سوال هم بله و هم خیر است هر چند که وزنه خیر سنگین‌تر از بله است!

براساس آنچه که در توافقنامه آمده است، تنها و تنها تحریم‌هایی که مربوط به برنامه هسته‌ای ایران است برداشته خواهند شد و باقی تحریم‌ها همچنان سر جای خودشان باقی خواهند ماند.

تصویر بخش تحریم‌های توافقنامه ایران و گروه ۱+۵
تصویر بخش تحریم‌های توافقنامه ایران و گروه ۱+۵ (منبع)

این بدان معناست که تحریم‌هایی که از زمان اشغال سفارت آمریکا در تهران علیه ایران وضع شده‌اند همچنان باقی خواهند ماند از جمله دسترسی به کارت‌های ویزا و مستر کارت. به عبارت دیگر، براساس آنچه که ایران و آمریکا به همراه ۵ کشور دیگر به توافق رسیده‌اند، وضعیت ایران به دوران سید محمد خاتمی باز خواهد گشت که در آن زمان کاربران ایرانی همچنان امکان داشتن کارت‌های ویزا و مستر کارت را نداشتند.

این یعنی آنکه با وجود این توافقنامه، بر خلاف تصور بسیاری، همچنان کاربران ایرانی امکان خرید اینترنتی از فروشگاه‌هایی مانند اپل استور یا گوگل پلی را نخواهد داشت. البته نباید این نکته را از ذهن دور کرد که برداشته شدن محدودیت‌های مالی و بانکی ممکن است که اشتیاق شرکت‌هایی مانند اپل و گوگل را برای آغاز فعالیت در ایران بیشتر کند هر چند که عملی شدن این اشتیاق سال‌ها طول خواهد کشید و از نظر من دستکم تا پایان دوران اول ریاست جمهوری حسن روحانی تقریبا غیرممکن است.

علاوه بر این یکی از نکاتی که به آن توجهی نشده است، آخرین نکته مربوط به تحریم‌هاست که در آن به صراحت اعلام شده است که تمام تحریم‌های وضع شده توسط آمریکا به دلیل نقش ایران در تروریسم، نقض حقوق بشر و موشک‌های بالستیک به جای خود باقی خواهند ماند. این یعنی آنکه افرادی که به دلیل نقض حقوق بشر در لیست تحریم‌های آمریکا قرار گرفته‌اند، همچنان در این لیست باقی خواهند ماند و تغییری در این زمینه صورت نخواهد گرفت.

تاثیر این توافقنامه بر روی اکوسیستم استارتاپ در ایران چیست؟
تاثیر این توافقنامه بر روی جامعه استارتاپی ایران را می‌توان از دو جنبه مورد بررسی قرار داد.

جنبه اول مربوط به استارتاپ‌های تازه ایجاد شده است که در کوتاه مدت تاثیر چندانی در حال و روز آنها نخواهد داشت چون هر چند که توافقنامه‌ای امضا شده است، اما تغییر قوانین تحریم‌ها و از آن مهمترین، تغییر ذهنیت افراد سرمایه‌گذار خارجی و به خصوص غربی برای سرمایه‌گذاری در ایران زمانبر و سخت است.

جنبه دوم مربوط به استارتاپ‌هایی است که زمانی استارتاپ بودند و هم اکنون به شرکت‌های بزرگی تبدیل شدند، مثلا دیجی‌کالا. رفع تحریم‌های مالی و بانکی به این دسته از استارتاپ‌ها کمک شایانی خواهد کرد که کسب و کار خودشان را به کشورهای دیگر مانند افغانستان و… گسترش دهند بدون آنکه با مشکل حادی در زمینه تحریم‌های مالی و بانکی مواجه باشند.

من و شما کجای گود ایستاده‌ایم؟
با توجه به توضیحات بالا احتمالا این سوال برایتان پیش آمده است که من و شما کجای گود ایستاده‌ایم و این توافقنامه برای یک کاربر عادی اینترنت چه سودی دارد؟

متاسفانه با توجه به آنچه که به توافق رسیده است، این توافقنامه سود آنچنانی برای کاربران عادی اینترنت در ایران ندارد و بیشتر سود آن برای شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ است زیرا همچنان مانند گذشته امکان خرید اینترنتی از فروشگاه‌های معروف جهان را نخواهند داشت 🙁

در نهایت تاکید می‌کنم که این مطلب همانگونه که از عنوان آن مشخص است در مورد تاثیر توافقنامه هسته‌ای بر روی کاربران عادی اینترنت است و بحث در مورد تاثیر اقتصادی آن بر روی زندگی عادی مردم نیست.

با این اوصاف خوشحال می‌شوم که نظر شما را در مورد این مطلب بدانم و اینکه شما چه فکری می‌کنید؟

نوشتن دیدگاه

بهروز کمالیان در لیست سیاه اتحادیه اروپا

بیش از ۶ ماه پیش مطلبی با عنوان «گروه آشیانه و تحریم‌های اتحادیه‌ی اروپا» را در این وبلاگ نوشتم و در آن از نام بردن بهروز کمالیان، مدیر گروه امنیت سایبری آشیانه در لیست افراد تحریمی از سوی اتحادیه‌ی اروپا خبر دادم. هر چند که بعد از انتشار لیست نهایی از سوی اتحادیه‌ی اروپا این فرد در بین افراد تحریم شده قرار نداشت، اما امروز لیست جدیدی از افراد تحریم شده از سوی اتحادیه اروپا اعلام شد که در این بین نام بهروز کمالیان دیده می‌شود.

براساس این لیست جدید که شامل ۲۹ نفر می‌شود و اکثر افراد تحریم شده را مقامات سیاسی، امنیتی و قضایی ایران تشکیل می‌دهند، بهروز کمالیان تنها فرد غیرسیاسی و مرتبط با دنیای وب فارسی است که از او به عنوان مدیر گروه امنیت سایبری آشیانه، مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ متولد ۱۹۸۳ نام برده شده است.

براساس این تحریم‌ها، از این پس بهروز کمالیان نمی‌تواند به کشورهای عضو اتحادیه‌ی اروپا سفر کند و ممنوع الورود است و دارایی‌های وی نیز مسدود خواهد شد.

هر چند که این دست تحریم‌ها از سوی اتحادیه‌ی اروپا بیشتر حالت پرستیژ دارد و در زمان نیاز افراد تحریم شده از لیست تحریم خارج می‌شوند، این هم نمونه‌ای از آن!

پروفایل بهروز کمالیان در فیس‌بوک (هر چند که مطمئن نیستم متعلق به خود او باشد اما براساس تصاویر زیادی که از او هست، می‌توان تا حدودی درستی پروفایل را حدس زد)

نوشتن دیدگاه

درخواست کمک: ایجاد لیست وب‌سایت‌های تحریم‌کننده‌ی کاربران ایرانی

یکی از خبرهایی که همواره در وب فارسی با بازتاب‌های زیادی همراه است، قطع خدمات یک وب‌سایت برای کاربران ایرانی است که معروف‌ترین آن را می‌توان ممنوعیت استفاده از برخی از خدمات گوگل توسط کاربران ایرانی دانست.

در ادامه‌ی همین داستان مدتی قبل وب‌سایت دراپ‌باکس نیز بدون هیچگونه اطلاع‌رسانی، استفاده از خدماتش توسط کاربران ایرانی را با محدودیت مواجه کرد! به همین دلیل دیدم بد نیست که لیستی از تمامی وب‌سایت‌هایی که کاربران ایرانی را تنها به دلیل ایرانی بودن تحریم کرده‌اند را داشته باشیم تا در صورت تعداد بالای وب‌سایت‌ها تحریم‌کننده‌ی کاربران ایرانی (که حدس من همین است)، گزارشی در مورد آن بنویسم.

برای همین از تمامی خوانندگان این وبلاگ و این مطلب درخواست می‌کنم که آدرس وب‌سایت‌هایی که کاربران ایرانی را تحریم کرده‌اند (به جز گوگل که برای همه روشن است) را در بخش نظرات و یا از طریق فرم تماس با من و یا آدرس ایمیل aminsabeti در جیمیل ارسال کنند.

نوشتن دیدگاه

گروه آشیانه و تحریم‌های اتحادیه‌ی اروپا

دو روز پیش (۷ اسفند) وب‌سایت خبری Pilitico خبر از تحریم‌های جدید اتحادیه‌ی اروپا بر علیه‌ی ۸۰ نفر از مقامات و مسئولین ایران داد که لیست کامل این افراد را می‌توانید در اینجا مشاهده کنید.

با مروری بر این لیست که اکثریت آن را مقامات سیاسی و امنیتی تشکیل داده‌اند، به نکته‌ی جالبی در آن برخورد کردم و آن آخرین نام در این لیست بود: «بهروز کمالیان».

بهروز کمالیان مدیر گروه امنیتی آشیانه است، گروهی که همواره متهم به همکاری با ارتش سایبری ایران بوده است به صورتی که برخی گروه آشیانه را همان ارتش سایبری ایران می‌دانند و بر همین اساس نیز نام بهروز کمالیان در لیست تحریم‌های احتمالی از سوی اتحادیه‌ی اروپا قرار گرفته است:

بهروز کمالیان
مدیر گروه سایبری آشیانه- مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

حال آنکه این اتهام در حالی به گروه آشیانه نسبت داده شده که آقای کمالیان در مصاحبه‌ای که با دویچه‌وله فارسی انجام داده است، داشتن هر گونه رابطه با ارتش سایبری را تکذیب و فعالیت این گروه را کاملا مستقل اعلام کرده است.

نوشتن دیدگاه