بررسی ماجرای جعلی «** خورده‌اند» و حاشیه‌های آن

به احتمال زیاد داستان خبر نادرستی که از یک ویدیوی منتشر شده توسط بی‌بی‌سی فارسی شروع شد را شنیده‌اید، خبری جعلی که در آن احمدی‌نژاد را متهم به گفتن عبارت «گه خورده‌اند» کرد و با واکنش‌های بسیاری در شبکه‌های اجتماعی مواجه شد. به دلیل اهمیتی که این موضوع داشت و در شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر به موضوعی داغ تبدیل شد، سعی کردم تا حقیقت این داستان را با گشت و گذار در اینترنت پیدا کنم که حاصل این بررسی، این مطلب شده است.

شروع ماجرا از کجاست؟
شروع ماجرای نسبت دادن عبارت «گه خورده‌اند» به احمدی‌نژاد از ویدیویی شروع شد که در آن بهمن کلباسی از احمدی‌نژاد در مورد سوال نمایندگان مجلس در مورد هیئت ۱۶۰ نفری وی در نیویورک سوال کرد:

بعد از انتشار این ویدیو بر روی کانال یوتیوب بهمن کلباسی، با بررسی‌هایی که کردم متوجه شدم که اولین نفری که داستان «گه خورده‌اند» را بیان کرده است، کاربری با نام Badmasab2 بوده است:

که متاسفانه در روز سه‌شنبه به اشتباه اولین فرد و سازمان در این مورد را بی‌بی‌سی فارسی اعلام کردم:

به همین دلیل بابت این اشتباه فاحش و اتهامی که به بی‌بی‌سی فارسی و بهمن کلباسی زده‌ام عذرخواهی می‌کنم.

تا اینجا کار هیچ مشکلی وجود نداشته است، یک خبر نادرست توسط کاربری با نام Badmasab2 شروع می‌شود و سپس به صورت یک سیل تمام شبکه‌های اجتماعی را درمی‌نوردد.

اما مشکل کار زمانی برای من پیدا شد، که متوجه شدم توییتی را بهمن کلباسی به زبان انگلیسی منتشر کرده است و سپس آن را بدون هیچ توضیح پاک کرده است. براساس تصویر زیر، بهمن کلباسی چند ساعت بعد از شروع موج «گه خورده‌اند» در توییتر، فیس‌بوک، گوگل پلاس و…، توییتی به این صورت کرده بوده است:

۲day I tried 2 ask Ahmadinejad about Iranian MPs questioning him 4 taking 160 people to #UNGA he APPEARS 2 say “They can eat sh*t” ۱/۲

برای دیدن تصویر بزرگ‌تر کلیک کنید.

با دیدن این توییت که تا قبل از پیدا کردن و عمومی شدن آن، بهمن کلباسی هیچ توضیحی در مورد آن نداده بود، چند نکته‌ی مهم به نظر من رسید که هدف از نوشتن این مطلب نیز دقیقا بیان این نکات است. زیرا از نگاه من اینگونه رفتار از سوی خبرنگاران هر رسانه‌ای، کل ساختار یک رسانه‌ها را زیر سوال می‌برد و ضربه‌ای مهلک به اعتبار آن رسانه و همچنین فرد متهم شده (در اینجا محمود احمدی‌نژاد) می‌زند که امکان تصحیح آن تقریبا غیر ممکن است.

نکات مهم این ماجرا چیستند؟
برای شروع بهتر است که به دستورالعمل‌های تحریریه‌ی (Editorial Guidelines) بی‌بی‌سی که شامل کارمندان بی‌بی‌سی فارسی نیز می‌شود نگاهی کنیم. براساس دستورالعملی که بی‌بی‌سی برای تمام کارمندان خود در مورد شبکه‌های اجتماعی، میکروبلاگ‌ها و دیگر وب‌سایت‌ها/وبلاگ‌ها مانند وبلاگ شخصی وضع کرده است و تمامی کارمندان بی‌بی‌سی موظف به رعایت آن هستند، بهمن کلباسی دو مورد زیر را نقض کرده است:

Should not engage in activities on the Internet which might bring the BBC into disrepute;

 [کارمندان بی‌بی‌سی] نباید در هرگونه فعالیتی بر روی اینترنت که ممکن است بی‌بی‌سی را بدنام کند، شرکت کنند.

Should act in a transparent manner when altering online sources of information;

[کارمندان بی‌بی‌سی] باید رفتاری شفاف در زمان تغییر منابع آنلاین اطلاعات داشته باشند.

علاوه بر دو مورد بالا، در مورد وبلاگ‌نویسی و استفاده از مایکروبلاگ‌هایی مانند توییتر، بهمن کلباسی این مورد را نیز نقض کرده است:

Impartiality is a particular concern for those working in News and Current Affairs. Nothing should appear on their personal blogs or microblogs which undermines the integrity or impartiality of the BBC. For example, News and Current Affairs staff should not:
advocate any particular position on an issue of current public controversy or debate.

بی‌طرفی یکی از نگرانی‌های مهم برای افرادی است که در بخش خبر و رخدادهای جاری کار می‌کنند. هیچ چیزی نباید بر روی وبلاگ‌ها یا مایکروبلاگ‌ها که امانت‌داری و بی‌طرفی بی‌بی‌سی را زیر سوال ببرد ظاهر شود. به عنوان مثال، کارمندان خبر و رخدادهای جاری نباید:
طرفدار یک موقعیت [یا رویداد] خاص در بحث‌ها و موضوعات جنجالی [باشند].

هر چند که بعد از واکنش‌هایی که در توییتر نسبت به این توییت بهمن کلباسی صورت گرفت، وی مطلب وبلاگ گزارشگران بی‌بی‌سی را به روز کرد و از اشتباه بودن آن توییت سخن گفته است، اما باز هم دو سوال مهم پیش آمده است که همچنان پاسخ روشنی به آنها داده نشده است:

۱- چرا خبری به این مهمی را بدون چک کردن و اطمینان از آن، توییت کرده است و سپس به فکر چک کردن افتاده است؟

۲- چرا بی‌بی‌سی فارسی و خبرنگار آن بعد از متوجه شدن اشتباه، به صورت رسمی از بابت این توییت عذرخواهی نکرده است؟

و شاید گفتن این نکته هم بد نباشد که استفاده از واژه‌ی «به نظر می‌آید» برای توجیه این توییت به هیچ عنوان قابل قبول نیست، زیرا یک خبرنگار/گزارشگر باید قبل از آنکه خبری را منتشر کند، از درستی آن مطمئن باشد و سپس آن را منتشر کند. چون با پذیرش این توجیه، از فردا هر خبرگزاری می‌تواند هر خبر و اتهامی را با واژه‌ی «به نظر می‌آید» همراه کند و سپس بعد از مدتی خبر را پاک کند، کاری که وب‌سایت‌های چی‌چی نیوز داخل ایران به صورت روزانه در حال انجام آن هستند!

چه نتیجه‌ای می‌توان از این ماجرا گرفت؟
قبل از نتیجه‌گیری باید بگوییم که در روز گذشته بهمن کلباسی در تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در مورد توییتش صحبت کرده است که هر چه گشتم نتوانستم لینک تصویری آن را پیدا کنم.

اما از نگاه من بی‌بی‌سی فارسی و بهمن کلباسی، باید هر دو بابت این اشتباه از محمود احمدی‌نژاد عذرخواهی کنند زیرا خبرنگار شبکه‌ی بی‌بی‌سی فارسی اتهامی را به رئیس جمهور یک کشور زده است که از پایه اشتباه بوده است، به همین دلیل بهترین راه و حرفه‌ای‌ترین راه آن است که تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی و بهمن کلباسی، از محمود احمدی‌نژاد عذرخواهی کنند.

در آخر باز هم تاکید می‌کنم که هدف این مطلب آموزش این نکات است: استفاده از شبکه‌های اجتماعی را به درستی درک کنیم، حقیقت را قبول کنیم و شجاعت اعتراف به اشتباه و عذرخواهی را داشته باشیم، که خوشبختانه بی‌بی‌سی فارسی و خبرنگار آن، از روز گذشته در این راه قدم گذاشته، هر چند که از محمود احمدی‌نژاد عذرخواهی نکرده است 🙂

پی‌نوشت:
– وقتی کاربران شبکه‌های اجتماعی تصور کردند رئیس جمهور «فحش داده»

– در مورد این ماجرا در طی چند روز گذشته صحبت کرده‌ام و به همین دلیل این آخرین مطلب و بحثی است که در مورد این داستان می‌کنم؛ چون از نگاه من همه چیز روشن شده است و بیشتر از این بحث کردن، کش دادن الکی این داستان است 🙂

نوشتن دیدگاه

روزنامه ابرار- وقتی آمار از روی هوا بیان می‌شود!

یکی از اصول اساسی خبرنویسی، دقت و بررسی در آمار اعلام شده از سوی هر رسانه است که می‌تواند اعتبار آن رسانه را افزایش و یا کاهش دهد. در هفته‌های اخیر معروف‌ترین نمونه‌ی ارائه‌ی آمار غلط مربوط به خبری است که خبرگزاری فارس در مورد سخنرانی دکتر محمود احمدی‌نژاد در سازمان ملل انجام داده و براساس آن حدود ۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون نفر در صفحه‌ی خبرگزاری فرانس ۲۴ در مورد این سخنرانی نظر داده‌اند!

اما امروز شاهکاری دیگر از سوی روزنامه‌ی ابرار رونمایی شد که براساس آماری که منبع آن نامعلوم است، ۵ میلیارد و ۵۰۰ هزار نفر از سفر احمدی‌نژاد به لبنان خوشحال شده‌اند! آماری که به نقل از نماینده‌ی مردم فردوس در مجلس، آقای کریم عابدی بیان شده است:

محمد کریم عابدى، نماینده مردم فردوس در مجلس:

۵ میلیارد و ۵۰۰ هزار نفراز سفر احمدى‌نژاد به لبنان خوشحال شدند

سفر احمدى‌نژاد به لبنان برابر ورود امام (ره) به ایران بود.

عضو کمیسیون امنیت ملى و سیاست خارجى مجلس شوراى اسلامى گفت: از شش میلیارد جمعیت جهان، ۵/۵ میلیارد نفر اعم از مسلمان و غیرمسلمان از سفر آقاى احمدى‌نژاد به لبنان خوشحال شدند. «محمد کریم عابدى» در گفتگو با ایرنا افزود: آن عده کمى هم که خوشحال نیستند یا معاندند و یا تحت سیطره استکبار و رژیم صهونیستى هستند. وى تصریح کرد: هر انسان آزاد اندیشى از این سفر خوشحال مى‌شود چرا که مورد تهدید رژیم صهیونیستى هستند و رییس جمهور کشورمان از مظلومان و آزاد اندیشان دفاع مى‌کند. نایب رییس کمیسیون حقوق بشر مجلس سفر رییس جمهور کشورمان به لبنان را یک سفر تاریخى و به لحاظ سیاسى و جهانى همانند سفر تاریخى حضرت امام (ره) از پاریس به ایران خواند که در تاریخ جهان ثبت خواهد شد. عابدى اضافه کرد: حضرت امام ۳۲ سال قبل در یک سفر تاریخى در میان تهدیدات استکبار و رژیم شاه وارد ایران شد و امروز نیزمى‌بینیم آقاى احمدى‌نژاد على رغم توطئه‌ها و تبلیغات مسموم استکبار و رژیم صهونیستى به لبنان سفر کرد. وى لبنان را در خط مقدم مقاومت علیه استکبار و صهیونیستى برشمرد و تصریح کرد: صهیونیست‌ها بر مردم لبنان و فلسطین جنایات بى‌شمارى کردند اما آنها با قدرت ایستادگى کردند و دیدیم که آنها در جنگ ۳۳ و ۲۲ روز لبنان و غزه پیروز شدند. نماینده مردم فردوس، طبس، سرایان و بشروییه در مجلس شوراى اسلامى با بیان اینکه اوج عزت و وحدت را در لبنان مشاهده مى‌کنیم، اضافه کرد: سفر آقاى احمدى نژاد، لرزه بر اندام رژیم صهیونیستى و استکبار انداخته است. عضو کمیسیون امنیت ملى و سیاست خارجى مجلس، ایجاد عشق و امید در لبنان و فلسطین براى مقابله با استکبار و رژیم صهیونیستى را از دستاوردها و پیام این سفر تاریخى عنوان کرد و گفت: امیدواریم رژیم غاصب اسرائیل، سر عقل بیاید و دست از فلسطین بردارد تا مردم این کشور انتخاباتى آزاد داشته باشند. (منبع)

اما چند نکته در مورد این خبر وجود دارد که عبارتند از:

۱- براساس آخرین آمار منتشر شده، جمعیت جهان در سال ۲۰۰۸ برابر با ۶ میلیارد و ۷۰۰ میلیون است، حال چگونه شده است که ۷۰۰ میلیون نفر در این خبر حذف شده است، جای سوال است.

۲- براساس این خبر، در مورد سفر آقای احمدی‌نژاد یک نظرسنجی جهانی شده است که تاکنون در هیچ دوره‌ای از زندگی بشریت انجام نشده؛ این بدان معناست که تمامی کشورهای در مورد این سفر نظرسنجی کرده‌اند و نتایج را با وجود حجم بسیار زیاد داده‌ها با این سرعت منتشر کرده‌اند!

۳- نویسنده‌ی خبر اصول اولیه‌ی خواندن اعداد را یاد نداشته است زیرا در تیتر خبر از تعداد «۵ میلیارد و ۵۰۰ هزار نفر» خبر داده است، اما در متن خبر این تعداد را به صورت «۵/۵» میلیارد نفر اعلام کرده که این عدد بیان کننده‌ی ۵ میلیارد و ۵۰۰ میلیون نفر است!

نوشتن دیدگاه

پیام تسلیت احمدی‌نژاد- تاسف و تاثر برای پاکستان، سکوت برای سیستان و بلوچستان

بعد از دو بمب‌گذاری انتحاری در مسجد جامع زاهدان، دکتر نورا نماینده‌ی زابل نسبت به ندادن پیام تسلیت توسط دکتر محمود احمدی‌نژاد اعتراض کرد:

هیچ یک از مسوولان برای مردم استان پیام تسلیت نفرستادند و اگر عنایات معظم له به مردم این استان نبود، ما حقیقتا نمی‌دانستیم جواب مردم را چه بدهیم. وی به پیام تسلیت رئیس‌جمهور به مردم بورکینافاسو و دیگر کشورها به دلیل اتفاقات مختلف اشاره کرد و افزود: آیا خون مردم مظلوم سیستان و بلوچستان از خون مردم بورکینافاسو کم‌رنگ‌تر است؟

امروز بعد از سقوط هواپیمای مسافربری  پاکستانی در روز چهارشنبه، آقای احمدی‌نژاد سریعا و تنها یک روز بعد از حادثه پیام تسلیتی به رئیس‌جمهوری پاکستان ارسال کرد:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب آقای آصف علی زرداری

رییس جمهوری اسلامی پاکستان

خبر سقوط یک فروند هواپیمای مسافربری در نزدیکی اسلام آباد و کشته شدن تعدادی از هموطنان جناب عالی موجب تاسف و تاثر گردید .

ضمن ابراز همدردی و تسلیت به جناب عالی و ملت دوست پاکستان، از خداوند متعال، غفران و رحمت الهی کشته‌شدگان، صبر و شکیبایی بازماندگان و عزت و بهروزی دولت و ملت پاکستان را مسالت دارم.

حال آنکه با توجه به نقشه‌ی جغرافیایی ایران، استان سیستان و بلوچستان یکی از استان‌های ایران است و آقای احمدی‌نژاد رئیس جمهوری این خطه از ایران است، حال چگونه کشته شدن ۲۷ نفر در یک عملیات تروریستی باعث تاسف و تاثر ایشان نشده است، جای سوال دارد؟ چگونه است که کشته چند نفر از مردم پاکستان، مورد تاسف و تاثر آقای احمدی‌نژاد می‌شود، اما کشته شدن هموطنانشان مورد تاسف و تاثر ایشان نمی‌شود؟ نکند آقای احمدی‌نژاد با توجه به نتایج انتخابات و رای بالای موسوی، خودشان را رئیس جمهوری این منطقه نمی‌دانند؟ اگر اینگونه هست بیایند و اعلام کنند تا مردم این خطه بدانند که رئیس جمهوری به نام دکتر احمدی‌نژاد ندارند؟ شاید هم خاطره‌ی کشته شدن یکی از محافظان ایشان، باعث اینگونه رفتار با مردم این خطه شده است؟

در هر صورت، آقای احمدی‌نژاد، اینگونه رفتار شما جای تاسف دارد که بیشتر برای مردم دیگر کشورها متاسف و متاثر می‌شوید تا مردم کشور خودتان!

نوشتن دیدگاه

پخش زنده‌ی مناظره‌های انتخاباتی دوره‌ی دهم

لوگوی اتاق «پخش زنده» در فرندفیدهمانطور که می‌دانید مناظره‌های انتخاباتی چهار کاندید انتخابات ریاست جمهوری دوره‌ی دهم از دیشب آغاز شده است که در اولین مناظره آقایان کروبی و رضایی با یکدیگر مناظره کردند.

دیشب من اولین مناظره‌ی تاریخ انتخابات جمهوری اسلامی ایران را به صورت زنده در اتاق «پخش زنده»‌ فرندفید گزارش کردم و با توجه به استقبال خوبی که از این کار شد، در نظر دارم که پنج مناظره‌ی باقی‌مانده را هم به صورت زنده گزارش کنم.

به همین دلیل اگر شما به هر دلیلی نمی‌توانید مناظره‌های باقی‌مانده را به صورت زنده از تلویزیون تماشا کنید، می‌توانید در شب‌های مناظره از ساعت ۲۲:۱۵ در اتاق پخش زنده این رویداد را به صورت مستقیم و زنده دنبال کنید.

پ.ن. به دلایلی مجبور شدم که حساب فرندفیدم را پاک کنم و متاسفانه آرشیوی از گزارش آن مناظره‌ها دیگر وجود ندارد!

نوشتن دیدگاه