برای حفظ حریم خصوصی‌مان چه کارهایی باید انجام دهیم؟

تذکر: این مطلب ابتدا در رادیو فردا منتشر شده است و هم اکنون آن را در اینجا بازنشر می‌کنم. اگر علاقه دارید که مطالب من در رادیو فردا را دنبال کنید، می‌توانید صفحه من در رادیو فردا را دنبال کنید.


تلفن هوشمند

۲۸ ژانویه (۸ بهمن ماه) ، روز حفظ حریم خصوصی در بسیاری از نقاط جهان از جمله اروپا، آمریکا، کانادا و هند است.

از همین رو هر ساله در این روز گفتگوها و حرف‌های مختلفی در مورد حریم خصوصی زده می‌شود که با نگاهی به هشتگ DataProtectionDay می‌توانید توییت‌های مختلف در این زمینه را بخوانید.

با گسترش استفاده ایرانی‌ها از تلفن‌های همراه و همچنین اپلیکیشن‌های مختلف، اهمیت حریم خصوصی بیش از پیش شده است و به همین دلیل به مناسب روز حفظ حریم خصوصی، چند نکته مهم و کاربردی برای بهبود حریم خصوصی را رعایت کنید:

۱-در مکان‌های عمومی از وی‌پی‌ان یا فیلترشکن مانند سایفون استفاده کنید: با توجه به اینکه استفاده از وی‌پی‌ان و فیلترشکن در ایران به دلیل فیلترینگ گسترده اینترنت امری عادی است، کاربران اینترنت در ایران در اکثر مواقع از فیلترشکن استفاده می‌کنند. اما با این حال باید بر روی این نکته تاکید شود که هر زمانی که در مکان‌های عمومی مانند کافی‌شاپ، هتل، رستوران و… به اینترنت وصل شدید، حتما وی‌پی‌ان یا فیلترشکن خود را فعال کنید.

با فعال کردن وی‌پی‌ان و فیلترشکن در حقیقت شما شنود و بررسی ترفیک لپ‌تاپ یا تلفن همراه‌تان از بین می‌برید و به این صورت امکان مانیتور کردن فعالیت‌های آنلاین خود را از شرکت ارائه دهنده خدمات اینترنتی و یا صاحب کافی‌شاپ، هتل و… از بین می‌برید.

علاوه بر این دقت کنید که به هیچ عنوان و تحت هیچ شرایطی از موتورهای جستجوی ایرانی مانند یوز استفاده نکنید چون نه تنها تمام چیزهایی که در آنها جستجو می‌کنید در سرورهای این موتورهای جستجو ذخیره می‌شوند، بلکه نتایج سانسور شده در اختیار شما قرار می‌گیرد.

۲- برای مکالمه‌های حساس از سیگنال استفاده کنید: هر چند که تلگرام محبوب‌ترین پیام‌رسان در ایران است، اما نکته‌ای که نباید فراموش کرد آن است که امکان شنود در تلگرام توسط شرکت تلگرام وجود دارد. به همین دلیل اگر می‌خواهید که مکالمه‌های حساسی داشته باشید (دقت کنید که هر فردی تعریف خودش را از واژه حساس دارد)، به جای استفاده از تلگرام یا اپلیکیشن‌های مشابه، بهتر است که از اپلیکیشن سیگنال استفاده کنید.

ویژگی مهم اپلیکیشن سیگنال آن است که تمامی مکالمات از طریق این اپلیکیشن به صورت نقطه به نقطه (End to End) رمزنگاری می‌شود. این بدان معناست که هیچ سازمان و فردی حتی ارائه دهنده سرویس – یعنی شرکت سیگنال – امکان شنود و دسترسی به پیام‌ها را ندارد.

در همینجا بد نیست به این نکته نیز اشاره شود که واتس‌اپ نیز مانند سیگنال از ویژگی رمزنگاری نقطه به نقطه استفاده می‌کند اما توسط سازمان‌های مستقل این ادعا مورد تایید قرار نگرفته است و به همین دلیل بهتر است که از سیگنال به جای واتس‌اپ استفاده کنید.

۳- برای جستجو امن از DuckDuckGo همراه با مرورگر TOR استفاده کنید: اگر می‌خواهید که جستجوهای شما توسط دولت‌ها،‌ سازمان‌ها و شرکت‌های ارائه خدمات اینترنتی قابل مشاهده و شنود نباشد، به جای استفاده از گوگل و مرورگرهایی مانند کروم و یا فایرفاکس،‌ از موتور جستجوی DuckDuckGo و مرورگر امن TOR استفاده کنید. با استفاده از این دو ابزار در حقیقت شما امکان دسترسی سازمان‌ها و افراد مختلف به جستجوها و همچنین آدرس آی‌پی‌تان – که در دنیای مجازی مانند آدرس محل زندگی‌تان در دنیای واقعی است – را از بین می‌برید.

۴- از افزونه‌هایی مانند Privacy Badger و HTTPS Everywhere استفاده کنید: این روزها وب‌سایت‌ها و سرویس‌های مختلف سعی می‌کنند که کاربران اینترنت را به روش‌ها و ترفندهای مختلف رصد کنند تا به این صورت بتوانند آگهی‌های مختلف را به آنها نمایش دهند. برای مقابله با این دست رصدها و همچنان اطمینان از آنکه به وب‌سایتی از طریق امن یعنی HTTPS وسط شده‌اید، نصب دو افزونه Privacy Badger و همچنین HTTPS Everywhere شدیدا پیشنهاد می‌شود.

افزونه Privacy Badge در حقیقت امکان رصد توسط وب‌سایت‌های مختلف را از بین می‌برد و HTTPS Everywhere هر وب‌سایتی که از SSL/TLS – که ارتباط بین دستگاه شما و وب‌سایت را امن می‌کند – پشتیبانی کند را به صورت HTTPS و نه HTTP باز می‌کند.

در نهایت فراموش نکنید که حفاظت از حریم خصوصی یکی از کارهای مهمی است که هر کاربر اینترنت باید انجام دهد و به هیچ عنوان و تحت هیچ شرایطی نباید آن را دستکم گرفت. روز حفظ حریم خصوصی خوبی داشته باشید!

نوشتن دیدگاه

۶ نکته درباره وضعیت اینترنت و شبکه ارتباطات ایران در سال پیش روی خورشیدی

حدود دو هفته پیش توییت زیر را منتشر و از نبود نگاه تحلیلی در میان وبلاگ‌های تکنولوژی انتقاد کردم:

بعد از ارسال این توییت به این فکر افتادم که بد نیست خودم در این زمینه دست به کار شوم در مورد بودجه سال آینده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مطلبی بنویسم که حاصل آن نوشته زیر شد که در ابتدا در وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی منتشر شده است و من کپی‌ای از آن را در زیر آورده‌ام. در این مطلب سعی کرده‌ام به صورت خلاصه و مشخص در مورد بودجه سال ۱۳۹۴ وزارت ارتباطات و تاثیر آن بر روی زندگی کاربران اینترنت در ایران صحبت کنم.


بررسی لایحه بودجه سال ۱۳۹۴: بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را می‌توان یکی از تاثیرگذارترین وزارتخانه‌ها در وضعیت اینترنت و ارتباطات ایران دانست؛ بررسی بودجه پیشنهادی سالانه این وزارتخانه می‌تواند به فهم دقیقی از سیاست‌های کلان این وزارتخانه کمک کند که تاثیر مستقیم و فوری بر اینترنت و شبکه ارتباطات ایران دارد.

در دی ماه سال جاری، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی گزارشی ۴۲ صفحه‌ای در مورد بودجه سال آینده بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات منتشر کرد که حاوی نکات جالب و مهمی در مورد سیاست‌های محمود واعظی و وزارتخانه زیر نظر وی یعنی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بود.

در ادامه به شش نکته مهم بودجه پیشنهادی سال آینده وزارت ارتباطات اشاره می‌شود که می‌تواند دید دقیق‌تری در مورد برنامه‌های سال آینده این وزارتخانه بدهد:

۱- مهمترین نکته در مورد بودجه وزارت ارتباطات افزایش سهم بودجه این وزارتخانه از بودجه کل کشور است که به حدود ۲ درصد رسیده است در حالی که این سهم در سال گذشته ۱.۵۲ درصد بوده است. براساس آنچه که مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی اعلام کرده است، بخش بزرگی از بودجه سال ۱۳۹۴ وزارت ارتباطات در زمینه زیرساخت خرج خواهد شد و در عین حال بودجه مربوط به سرویس‌های خدماتی، تولید محتوا و منابع انسانی دچار کاهش شدیدی خواهند بود.

۲- دومین نکته در مورد بودجه سال آینده مربوط به تجارت الکترونیکی می‌شود و مرکز توسعه تجارت الکترونیکی که مسئول صدور گواهی الکترونیکی است شاهد رشدی ۴۷ درصدی درآمدش خواهد بود. این رشد بدین معناست که در سال ۱۳۹۴ شهروندان ایران باید شاهد رونق و افزایش افراد و شرکت‌های فعال در زمینه تجارت الکترونیک باشند. رونقی که هم اکنون و با ظهور فروشگاه‌های آنلاینی مانند دیجی‌کالا تا حدود زیادی به چشم می‌آیند.

۳- بر اساس بودجه پیشنهادی وزارت ارتباطات، ایرانیان در سال آینده نباید انتظار آغاز فعالیت اپراتور جدیدی را داشته باشند. علت عدم انتظار به این مورد باز می‌گردد که وزارت ارتباطات در درآمد سال ۱۳۹۴ خود هیچ بودجه‌ای را در زمینه «فعالیت اپراتورهای جدید» در نظر نگرفته است در حالی که در سال جاری مبلغ ۵۰ هزار میلیون تومان برای این منظور در نظر گرفته شده بود؛ البته باید به این نکته اشاره کرد که این میزان درآمد پیش‌بینی شده از طریق فعالیت اپراتورهای جدید تا نیمه آبان سال جاری صفر بوده است.

۴- نکته بعدی مربوط به پروژه خبرساز وزارت ارتباطات است که تاکنون نام‌های مختلفی داشته است: اینترنت ملی، اینترنت حلال، اینترنت پاک، شبکه ملی اطلاعات (شما). براساس آنچه که وزارت ارتباطات به عنوان بودجه سال آینده «شما» درخواست کرده است، بودجه این پروژه نسبت به سال گذشته دچار کاهش ۱۶ درصدی شده است.

براساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، بیشتر این کاهش مربوط به توسعه این شبکه بوده است در حالی که بخش زیرساخت‌ها، مدیریت یکپارچه و کاربردهای این شبکه در مجموع افزایش ۱۰ درصدی‌ را شاهد خواهند بود. علاوه بر این تا نیمه آبان ماه سال جاری، وزارت ارتباطات تنها ۳۰.۲ درصد از بودجه اختصاص داده شده به «شما» را صرف کرده است و به همین دلیل می‌توان تاخیر در راه‌اندازی «شما» را انتظار داشت.

۵- براساس پیشنهادات، وزارت ارتباطات کمتر از ۱ درصد از بودجه سال آینده خود را به سرمایه انسانی اختصاص داده است در حالی که با توجه به شواهد موجود، آموزش عمومی، تخصصی و حرفه‌ای فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران بسیار ضروری است. هر چند که می‌توان این کاهش بودجه را به افزایش فعالیت شرکت‌های خصوصی در زمینه آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات نسبت داد که در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری داشته‌اند.

۶- در بودجه پیشنهادی سال آینده وزارت ارتباطات بودجه اختصاص داده شده به شبکه ارتباطی بسیج تحت عنوان «برنامه جذب آموزش توسعه بسیج (سازمان بسیج ارتش ۲۰ میلیونی)» است که شاید بتوان آن را بخشی از پروژه شبکه مستقل از اینترنت بسیج دانست که در آبان ماه سال جاری راه‌اندازی شد.

نوشتن دیدگاه

تشکیل «شورای عالی فضای مجازی» با وب فارسی چه می‌کند؟

دیروز که واکنش وب فارسی به تشکیل شورای عالی فضای مجازی را منتشر کردم، به این فکر کردم که این شورا قرار است با وب فارسی چه کند و آیا تاثیری بر روی وضعیت کنونی وب فارسی و به خصوص وبلاگستان فارسی می‌گذارد یا نه؟

نتیجه‌ی این فکر مطلبی شد که امروز در مردمک با عنوان «تشکیل «شورای عالی فضای مجازی» با وب فارسی چه می‌کند؟» منتشر شده است و در آن به ابعاد مختلف تشکیل این شورا و تاثیر آن بر روی وب فارسی پرداخته‌ام.

در روز چهارشنبه، ۱۷ اسفند ماه آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران در حکمی خواستار تشکیل «شورای عالی فضای مجازی» شد. براساس این حکم وظیفه‌ی این شورا ایجاد مرکزی با نام «مرکز ملی فضای مجازی» است تا به کمک آن ایران بتواند اشراف کامل و به روزی بر روی فضای مجازی داخل و خارج از کشور داشته باشد.

انتشار این خبر واکنش‌های مختلف را در فضای وب فارسی با خود به همراه داشت به طوری که می‌توان این واکنش‌های را به دو دسته‌ی کلی تقسیم کرد: مخالفین و موافقین حکومت ایران. مخالفین حکومت ایران این حکم را قدم دیگری از سوی ایران برای محدود کردن بیشتر کاربران ایرانی و فضای اینترنت دانسته‌اند و موافقین حکومت ایران که این اقدام را قدمی در بهتر شدن فضای وب و مشخص‌تر شدن سیاست‌های کلی ایران در مورد فضای اینترنت دانسته‌اند.

اما اگر بخواهید فارغ از هر گونه دیدگاه سیاسی به تشکیل شورای عالی فضای مجازی نگاه کنیم، باید گفت که این شورا با توجه به شرایط کنونی اینترنت در ایران و فیلترینگ گسترده وب‌سایت‌های مختلف که این روزها دامن بسیاری از وب‌سایت‌های اصولگرا مانند «تریبون مستضعفین» را گرفته است، می‌تواند قدمی هر چند مثبت در جهت روشن شدن سیاست‌های ایران در قبال اینترنت دانست. سیاست‌هایی که در طی سال‌های اخیر از سوی هر سازمان و مسئولی که دستی در اینترنت دارد به صورت سلیقه‌ای اعمال می‌شود. ادامه مطلب…

نوشتن دیدگاه

اینترنت ملی؛ از شایعه تا واقعیت

اگر توییتر من را دنبال کرده باشید، در چند روز اخیر دیده‌اید که در مورد بزرگنمایی‌ای که توسط رسانه‌ها در مورد ماجرای اینترنت ملی شده است چندین بار توییت کرده‌ام. در همین راستا امروز مطلبی برای مردمک با عنوان «‎اینترنت ملی؛ از شایعه تا واقعیت» نوشتم که در آن به صورت مفصل به آنچه در چند هفته‌ی اخیر در مورد اینترنت ملی گذشته است، پرداخته‌ام.

در این مطلب سعی کرده‌ام که آنچه که حقیقت دارد را به گوش خوانندگان این مطلب برسانم چون مانند گذشته که همواره تکرار کرده‌ام، اطلاعات غلط از بی‌اطلاعی و نداشتن اطلاعات بسیار خطرناک‌تر است.

در چند روز اخیر بحث راه‌اندازی اینترنت ملی و قطع دسترسی کاربران ایرانی از شبکه‌های جهانی اینترنت بسیار داغ شده است به طوری که اکثر خبرگزاری‌های فارسی زبان نسبت به این خبر واکنش نشان دادند و کار به جایی رسید که تکذیبهٔ خبر قطع شدن ایران از شبکهٔ جهانی اینترنت نیز به سرعت منتشر شد.

اما شاید نکته‌ای که در این میان همچنان و با توجه به تکذیب شدن آن در فضای وب و در میان کاربران اینترنت در ایران به چشم می‌خورد نگرانی بالقوهٔ آن‌ها در مورد آیندهٔ اینترنت در ایران و اتصال به شبکهٔ جهانی اینترنت است که در این مطلب به چند و چون این نگرانی و بررسی آیندهٔ اینترنت در ایران پرداخته خواهد شد.

علل قطعی و اختلال در شبکهٔ اینترنت ایران چیست؟

با نگاهی به اخبار و گزارش‌های منتشر شده و همچنین ایمیلی که شرکت خدمات اینترنت پرسرعت شاتل به کاربران خود ارسال کرده است، می‌توان علت اختلال و قطعی شبکهٔ اینترنت در ایران را شرکت ارتباطات زیرساخت دانست. این شرکت مسئول تهیهٔ پهنای باند اینترنت برای ایران است و تمامی پهنای باند اینترنتی مصرفی توسط کاربران ایرانی توسط این شرکت تامین و به شرکت‌های واسطه مانند شاتل یا پارس آنلاین فروخته می‌شود.

با نگاهی به ایمیل ارسالی از سوی شاتل می‌توان به این نکته رسید که بسته به نوع وب‌سایت و همچین چگونگی تبادل اطلاعات بین کاربران اینترنت در ایران و وب‌سایت هدف، سرعت اینترنت به صورتی هوشمند دستکاری می‌شود. به عنوان مثال مدت زمان اتصال به گوگل در شرایطی که از گواهینامهٔ SSL استفاده شود در برخی مواقع ۵ برابر زمانی است که از گواهینامهٔ SSL استفاده نشود.

به همین دلیل و با توجه به شواهد موجود می‌توان گفت که برخلاف گذشته و گفته‌های مسئولین ایران، اختلال در اینترنت و قطعی‌های پی‌درپی به دلیل افتادن لنگر کشتی و یا حملهٔ کوسه‌ها به فیبرهای نوری نبوده است، بلکه به صورت هوشمند و با توجه به محتوایی که کاربر درخواست می‌کرده است، سرعت اینترنت دستکاری می‌شده است.

اما آیا این اختلال‌ها به اینترنت ملی و قطع شدن کاربران ایران از شبکهٔ جهانی اینترنت مرتبط است؟ ادامه مطلب…

نوشتن دیدگاه

۲۰۱۱؛ سال حملات سایبری و شبکه‌های اجتماعی

سال ۲۰۱۱ آخرین روزهای خودش را طی می‌کند و تا چند روز آینده این سال نیز مانند سال‌های گذشته به دفترچه‌ی بزرگ تاریخ خواهد پیوست. با به پایان رسیدن سال ۲۰۱۱ نگاهی کوتاه و گذرا به رخدادهای فضای اینترنت و سایبر خالی از لطف نیست و بر همین اساس در مطلبی که برای مردمک نوشته‌ام، نگاهی کلی به آنچه در سال ۲۰۱۱ در فضای وب گذشته است انداخته‌ام که خواندن آن خالی از لطف نیست؛ مطلبی با عنوان «۲۰۱۱؛ سال حملات سایبری و شبکه‌های اجتماعی»:

سال ۲۰۱۱ را می‌توان سال اوج حملات سایبری و شکوفایی شبکه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک در زندگی روزمرهٔ مردم کرهٔ زمین دانست که همین دو مورد به خوبی میزان رشد و نفوذ روز افزون اینترنت به بخش‌های مختلف جامعه در هر جای این کرهٔ خاکی را نشان می‌دهد.

سال افزایش حملات سایبری
با نگاهی به سال ۲۰۱۱ و مرور اخبار امنیت در فضای سایبر می‌توان به این نکته پی برد که سال ۲۰۱۱ سالی بوده است که حملات سایبری با رشدی خیره کننده همراه بوده است و ظهور گروه‌های هکری مانند «لولز سک»- که قبلا در مورد آن در مردمک مطلبی منتشر شده است- را می‌توان نمونه‌ای از این رشد دانست. ادامه مطلب…

نوشتن دیدگاه