استارتاپ ایرانی، حبابی که می‌ترکد و بهایی که می‌ماند

در این وبلاگ در مورد داستان استارتاپ در ایران و حبابی که دور آن را احاطه کرده است چندین بار نوشته‌ام. دو هفته پیش به صورت تصادفی با مطلبی از هفته‌نامه عصر ارتباط مواجه شدم که دیدم بازنشر آن در اینجا خالی از لطف نیست چون دقیقا به نکته‌ای که دستکم دو سال است به آن اشاره می‌کنم پرداخته است و آن داستان حبابی است که عده‌ای در مورد فضای استارتاپی ایران ایجاد کرده‌اند و اعداد نجومی و دور از واقعیت در مورد استارتاپ‌های مختلف ارائه می‌کنند.

با این مقدمه کوتاه بهتر است که به سراغ مطلب جالب هفته‌نامه عصر ارتباط بروم؛ دقت کنید که قسمت‌های پررنگ توسط من صورت گرفته است:

عصر ارتباط
برای دیدن نسخه بزرگ این تصویر، اینجا کلیک کنید.

گزارش‌های هفته گذشته عصر ارتباط در خصوص مسایل و چالش‌های پیرامون پشت پرده و نبرد حامیان دروغین اکوسیستمی به نام استارت‌آپ‌ها در ایران، بازتاب‌های زیادی داشت. بیشتر این بازتاب‌ها در جهت تایید مطالب مذکور بود و البته بسیاری خواستار نام بردن از سوءاستفاده‌کنندگان از این فضا بودند.

در این میان برخی نیز خواستار به کار بردن عنوان «‌دلالان‌های تک» برای برخی فعالان عرصه شتابدهندگان و استارت‌آپ‌ها بودند. در همین خصوص مطلع شدیم که یک مجموعه دولتی خواستار استفاده نکردن از عبارت استارت‌آپ در برنامه‌هایی شده که به‌عنوان اسپانسر از آنها حمایت می‌کند.

اگر چه برخی به اصطلاح علاقه‌مندان به حمایت از استارت‌آپ‌ها از مدت‌ها قبل عناوین دیگری جایگزین کرده‌اند که قطعا این امر، آنها را از شمول برخی ابهامات و سوءاستفاده‌های احتمالی خارج نمی‌کند و به این موارد نیز در آینده پرداخته می‌شود.

در همین راستا یک فعال در این زمینه که خواستار ذکر نشدن نام خود بود، ضمن تایید محتوای گزارش‌های منتشر شده در هفته‌نامه، مطالبی را پیرامون برخی خبرسازی‌ها و سوءاستفاده‌ها از موضوع استارت‌آپ‌های ایرانی‌ ارایه کرده که با اندکی تلخیص و حذف نام‌ها در ادامه می‌آید.

در بخشی از این مطلب آمده: «جدای از مافیای پشت برخی استارت‌آپ‌ها چندی پیش یکی از شرکت‌های فعال در این عرصه مدعی شد مبلغ … میلیارد تومان به استارت‌آپ‌های دوره اول این شتاب‌دهنده اختصاص داده که طی صحبت با یکی از اعضای این تیم‌ها مشخص شد این موضوع یک بازی تبلیغاتی بوده و عملا یک صدم این مبلغ هم به تیم‌ها ارایه نشده، بلکه این ارزش کاذب خدماتی بوده که خود ایشان محاسبه و رسانه‌ای کرده بودند و این دروغ‌ها واقعا استارت‌آپ ایران را زیر سوال برده است.

در نمونه‌ای دیگر چندی پیش شرکت مجهول‌الهویه‌ … اعلام کرد، خانم … از شرکت خارجی و مطرح … جزو منتورهای (مربیان) ما است، در حالی که اصلا ایشان خدمات منتوری به شرکت مذکور ارایه نمی‌دهد و اصلا وی به ایران نیامده است. دروغ بعدی فهرست منتورهایی هست که الان امثال … و … معرفی می‌کنند.

مورد عجیب دیگر در حوزه استارت‌آپ‌های ایرانی به آقای … رییس شرکت (هلدینگ) … باز می‌گردد که همزمان منتور همه شتاب‌دهنده‌ها است! و پرسش اینجا است که آیا واقعا ایشان در پنج برنامه همزمان خدمات منتوری ارایه می‌دهند؟! این افراد تجربه چند استارت‌آپ شکست خورده یا موفق را داشته‌اند؟ در نهایت اینکه مشخص شده ایشان برای شهرت و اعتبار شرکت … و با پول هنگفت مجموعه … فقط تبلیغات انجام می‌دهند و عملا هیچ کجا خدمات واقعی منتوری ارایه نمی‌دهند. در واقع استارت‌آپ ابزاری برای شهرت‌طلبی و سوءاستفاده امثال وی شده است.

بحث ارزش‌گذاری‌های دروغین و لابی‌بازی با برخی رسانه‌های خارجی هم که جای خود دارد و واقعا نیاز است این دروغ‌ها ریشه‌کن شود. اگر چه تعداد این دروغ‌ها به قدری زیاد شده که اگر قصد ورود به آن باشد، به اندازه یک کتاب حجم دارد.

در پایان این مطلب آمده است، بنده گزارش دقیق و کتبی داشتم از درگاه پرداخت استارت‌آپی که مدعی است، ایکس میلیون تومان در ماه درآمد دارد، اما در واقع یک‌پنجم درآمد مذکور هم واقعی نیست. به هر حال کذب بودن این ادعا امروز یا فردا روشن شده، حباب درآمد این استارت‌آپ یک روز خواهد ترکید و کارکنان آن نیز کار خود را از دست خواهند داد.»

به هر ترتیب بدیهی است دلالی و کلاهبرداری در پس نقاب مقولات با ارزشی همچون کارآفرینی و اشتغالزایی امری مذموم بوده و باید برای سالم‌سازی فضای استارت‌آپ‌ها و کسب و کارهای اینترنتی به منظور جلوگیری از آلوده شدن آن به دست فرصت‌طلبان اقدامات لازم به عمل آید.

هفته‌نامه عصر ارتباط همچنان آمادگی خود را برای انعکاس نظرات علاقه‌مندان به این مقوله در بخش خصوصی و دولتی اعلام می‌دارد.

نوشتن دیدگاه

رابطه برجام با سانسور اینترنت در ایران چیست؟

TO GO WITH AFP STORY BY MOHAMMAD DAVARI - A picture taken of the screen of a laptop shows a webpage that appears when an Iranian user tries to visit websites which are blocked by the government, on May 13, 2013 in the Iranian capital Tehran. The top line reads in Farsi "Year of political and economical epoch," referring to supreme leader, Ali Khamenei who has named the new Iranian year and the bottom line reads in Farsi "Congratulation for the birthday of Fatima, Prophet Muhammed's daughter, Happy Mother's Day and Women's Day." Iran is tightening control of the Internet ahead of next month's presidential election, mindful of violent street protests that social networkers inspired last time around over claims of fraud, users and experts say. AFP PHOTO/ATTA KENARE

در طی چند روز گذشته یکی از خبرهایی که در بین کاربران اینترنت در ایران در حال دست به دست شدن است و بسیاری از روزنامه‌نگاران هم با هیجان به آن اشاره می‌کنند داستان رفع فیلتر شدن یوتیوب در ایران است. و خب در این میان به دلیل اجرایی شدن برجام و رفع تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران، خیلی از افراد رفع فیلتر یوتیوب را به برجام ربط داده‌اند.

به همین دلیل سوالی که بسیاری در حال مطرح کردن آن هستند این است که آیا اجرایی شدن برجام با سانسور اینترنت در ایران رابطه دارد؟

پاسخ این سوال بسیار واضح است و دقیقا واژه هیچ است! واضح بودن پاسخ این سوال هم به این نکته باز می‌گردد که برجام در مورد برنامه هسته‌ای ایران است نه آزادی‌های مدنی و حقوق شهروندی در ایران. و نکته جالب در این میان تکرار شدن تاریخ است به گونه‌ای که دقیقا همین شرایط را در زمانی که روحانی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ پیروز شد داشتیم و در آن زمان خیلی‌ها حرف از رفع فیلتر شدن توییتر، فیس‌بوک و… می‌زدند در حالی که با گذشت بیش از ۲ سال از آن روز، این وب‌سایت‌ها همچنان فیلتر هستند.

همانگونه که بیشتر از ۲ سال پیش در این مطلب عنوان کردم، رفع فیلترینگ اینترنت در ایران بیشتر شبیه جوک است چون ساختار حکومتی در ایران بیش ۳۵ سال است که در حال سانسور به روش‌های مختلف و در زمینه‌های مختلف هستند و این ساختار با برجام و یک شبه آن را رها نمی‌کند.

البته باید به این نکته اشاره کنم که سانسور اینترنت در ایران در حال فروپاشی است به گونه‌ای که ۷۰ درصد از جوانان در ایران از فیلترشکن استفاده می‌کنند، اما این بدان معنا نیست که دستگاهی که میلیون‌ها دلار برای آن خرج شده است یک شبه از کار بیافتد و فیلترینگ اینترنت را حذف کند.

خلاصه کلام اینکه فیلترینگ اینترنت به مرور زمان بی‌معنی خواهد شد و به صورت یک شبه، بدون هیچ اطلاعیه و به دلیل اجرایی شدن برجام که هیچ ربطی به آزادی بیان ندارد اتفاق نمی‌افتد. وضعیت کنونی در دسترس بودن یوتیوب هم مانند گذشته به دلیل مشکل فنی بوده است و به زودی مانند گذشته مسدود خواهد بود 🙁

نوشتن دیدگاه

معرفی یک سری منبع درباره شبکه ملی اطلاعات (اینترنت ملی)

دیروز به صورت اتفاقی به وب‌سایتی (به دلیل آنکه وب‌سایت کمی مشکوک به نظر می‌رسد، از لینک دادن به آن خودداری کرده‌ام) برخورد کردم که در آن با افتخار در مورد تحقیق درباره شبکه ملی اطلاعات (اینترنت ملی) تبلیغ کرده بود و این تحقیق را به قیمت ۵۰۰ تومان می‌فروخت:

فروش تحقیق در مورد اینترنت ملی به قیمت ۵۰۰ تومان!

حال آنکه اگر شما واقعا به داستان شبکه ملی اطلاعات یا همان اینترنت ملی که قدیم‌ها با نام‌هایی مانند اینترنت پاک، اینترنت حلال و… هم نامیده می‌شد علاقه دارید، نیاز به پرداخت هیچ هزینه‌ای در این زمینه ندارید و تنها کافی است که یک جستجوی ساده در اینترنت و یا وبلاگ من انجام دهید 🙂

مثلا لیست زیر لینک مطالبی است که در طول سال‌های اخیر در مورد اینترنت ملی نوشته‌ام که به صورت رایگان و بدون پرداخت هیچ هزینه‌ای می‌توانید از آنها استفاده کنید، هر چند که اگر در جایی آن را بازنشر می‌کنید، ممنون می‌شم که لینکی به وبلاگ من بدید.

خلاصه کلام اینکه اگر هر زمانی در زمینه تکنولوژی، اینترنت و استارتاپ در ایران سوالی داشتید و دنبال مطلبی می‌گشتید، بد نیست که به وبلاگ من سر بزنید.

نوشتن دیدگاه

آیا آمدن نتفلیکس به ایران اهمیت دارد؟

در چند روز گذشته یکی از خبرهایی که در میان کاربران ایرانی تا حدودی سروصدا به پا کردن و رسانه‌های مختلفی هم به آن پرداختند، خبر اضافه شدن نام ایران در میان کشورهایی است که می‌توانند از نتفلیکس استفاده کنند.

نتفلیکس در ایران

هر چند که این خبر بسیار خوب و جذاب است، اما اگر واقعیتش را بخوانید تنها در حد همان خبر خوب است و در عمل بود و نبود نتفلیکس برای ایرانیان داخل کشور آنقدرها مهم نیست!

دلیل این عدم کاربرد هم به سه نکته مهم و اساسی بازمی‌گردد که خیلی از رسانه‌ها به خصوص رسانه‌های فارسی زبان به آن توجه نکرده‌اند:

۱- امکان پرداخت به نتفلیکس وجود ندارد: برای استفاده از نتفلیکس شما نیاز دارید که هزینه‌ای را به صورت ماهیانه بدهید (مثلا در بریتانیا از ۵.۹۹ پوند شروع می‌شود) که برای پرداخت این هزینه باید کارت مستر/ ویزا و یا آنکه حساب پی‌پل داشته باشید. حال آنکه می‌دانید هیچ کدام از این دو حالت در دسترس کاربران داخل ایران نیست و به همین دلیل امکان عضویت در نتفلیکس وجود ندارد. حتی اگر فرض کنیم که با رفع تحریم‌ها غرب و به خصوص آمریکا بر علیه ایران، این مشکل حل شود، باید بگویم که نکته بعدی امکان استفاده از نتفلیکس را سخت‌تر می‌کند!

۲- عدم وجود اینترنت سریع و ارزان در ایران: نکته دوم که می‌توان آن را حادتر از نکته اول دانست داستان همیشگی اینترنت بی‌کیفیت در کشور و قیمت گران آن است که عملا استفاده از نتفلیکس را بی‌معنی و بدون صرفه اقتصادی می‌کند.

همانگونه که می‌دانید در ایران اینترنت به صورت نامحدود ارائه نمی‌شود و شما باید حجم ماهیانه مشخص (مثلا ۵ گیگابایت در ماه) خریداری کنید و اگر این حجم تمام شد، باید مجددا حجمی را خریداری و هزینه‌ای را پرداخت کنید. حالا فرض کنید که در این شرایط بخواهید یک فیلم با کیفیت استاندارد و نه HD تماشا کنید که حجمی حدود ۸۰۰ مگابایت دارد؛ تازه سرعت کم که باعث توقف‌های زیاد در میان فیلم می‌شود را کنار بگذارید.

از همین رو درست است که امکان استفاده از نتفلیکس هیجان‌انگیز است، اما داشتن زیرساخت مناسب نیاز اولیه آن است که متاسفانه در ایران وجود ندارد.

۳- فیلترینگ اینترنت در ایران وجود دارد: این نکته دیگر نیاز به هیچ توضیحی ندارد و اگر در ایران باشید به طور قطع می‌دانید که وضعیت فیلترینگ در کشور چگونه است و با توجه به اینکه فیلم‌هایی که در تنفلیکس وجود دارند با دیدگاه حکومت ایران یکی نیستند، به طور قطع باید انتظار مسدود شدن آن را داشت و اگر این اتفاق رخ بدهد، هر زمان که کاربری در ایران پرداختی را به نتفلیکس انجام دهد، در حقیقت قانون جرایم رایانه‌ای را نقض کرده که می‌تواند برای وی عواقبی داشته باشد.

در نهایت متاسفانه در دسترس قرار گرفتن نتفلیکس برای کاربران داخل کشور هر چند که می‌تواند هیجان‌انگیز باشد، اما آنقدرها کارآیی ندارد و تنها برای تبلیغات تنفلیکیس و نقشه بالا خوب است! راستی بد نیست به این نکته هم اشاره کنم که این دست خبرها به طور قطع لرزه بر وب‌سایت‌هایی مانند آپارات می‌اندازد که به دلیل سانسور اینترنت در ایران رشد کرده‌اند و باید منتظر واکنش این دست سایت‌ها و همچنان صداوسیما نیز بود.

پی‌نوشت: به نظر می‌رسد که در کمتر از یک روز از اضافه شدن ایران در لیست کشورهایی که می‌توانند از نتفلیکس استفاده کنند، این وب‌سایت فیلتر شده است!

نوشتن دیدگاه

آیا واقعا تلگرام علیه اینستاگرام است؟

چند روز پش در مورد یکی از تیترهای روزنامه هفت صبح توییتی کردم و درخواست کردم که اگر کسی می‌تواند متن کامل گزارش این روزنامه با عنوان «تلگرام علیه اینستاگرام» را برایم بفرست.

دوست نادیده‌ای لطف کرد و در عرض کمتر از یک ساعت کل روزنامه هفت صبح را برای من ارسال کرد و من هم شروع به خواندن گزارش «تلگرام علیه اینستاگرام» کردم.

در حین خواندن این گزارش به چند مورد جالب برخوردم که دیدم بد نیست به جای توییت کردن در موردشان در این مطلب وبلاگ توضیح بدهم.

۱- اینستاگرام اپلیکیشن است نه مرورگر و نه Explorer: اولین نکته‌ای که در این گزارش توجه من را به خودش جلب کردن به آخرین پاراگراف گزارش در صفحه اول بازمی‌گردد که در آن کاملا واضح و مشهود است که نویسنده به هیچ عنوان ایده‌ای در مورد تفاوت اپلیکیشن تلفن همراه با مرورگر یا Browser و اینترنت اکسپلورر (Internet Explorer) ندارد به گونه‌ای که در بخشی از گزارشش می‌گوید: «…اینکه اینستاگرام پس از جدال مدافعان اخلاق با انتشاردهندگان مطالبی خلاف عفت عمومی،‌ دست به ابتکار زده و از هفته پیش رسما اعلام کرده است که اجازه آپدیت هشتگ‌های خلاف عرف جهانی را دیگر در اکسپلورر (مرورگر)‌ خود نمی‌دهد…»

۲- نگاه بومی به یک رخداد جهانی: دومین نکته که خیلی مهمتر از اولین نکته است و باید آن را اول می‌گفتم (!) این است که کارشناس‌های این گزارش میزان محبوبیت اپلیکیشن‌هایی مانند تلگرام را با معیار ایران می‌سنجند در حالی که کاملا اشتباه است! مثلا در بخشی از این گزارش آرش محبی، کارشناس رسانه اینگونه می‌گوید: «… در این خصوص تلگرام نیز به شکل دقیق و حساب شده‌ای در بازار تحقیق کرده است و با همین کار متوجه نیاز مخاطب شده. اگر رقبای تلگرام به این فعالیت‌ها واکنش مثبت نشان ندهند و نتوانند خودشان را وارد رقابت کنند؛ تلگرام با همین شیوه خودش را تبدیل به رهبر اصلی بازار می‌کند. بنابراین باید منتظر واکنش رقبا بود.»

حال آنکه اگر به صورت کلی به بازار اپلیکیشن‌های پیام‌رسان نگاهی کنیم، متوجه خواهیم شد که اپلیکیشن‌هایی مانند مسنجر و یا واتس‌اپ دارای میلیون‌ها کاربر در جهان هستند و تلگرام در مقایسه با آنها آنقدرها کاربر ندارد.

یا اینکه ادعایی مانند «… یعنی آن طوری که با فیس‌بوک کردند و آنجا تبدیل به قبرستان شد.» هم کاملا اشتباه است و نشان می‌دهد که به کارشناسان این گزارش تنها به این ابزارها در چهارچوب ایران نگاه می‌کنند در حالی که مهمترین نکته شبکه‌های اجتماعی اتصال افراد در سرتاسر دنیا به یکدیگر است.

خلاصه کلام اینکه بهتر است کمی از نگاه بومی خارج شویم و در حالی که در ثانیه می‌توانیم آخرین اخبار و رویدادها در آن سوی دنیا را بدانیم، به آنها از دوربین یک ابزار جهان شمول نگاه کنیم.

نوشتن دیدگاه