چند سوال در مورد طرح صدور مجوز برای اپلیکیشن‌های موبایل

اپلیکیشن‌های موبایل
منبع عکس: Bravr.com

چند روز پیش در وبگردی‌های روزانه‌ام به خبر مهمی برخورد کردم که کمتر کسی به آن توجه کرده  و آن سخنان امیر سیاح، مدیر سامانه‌های همراه مرکز رسانه‌های دیجیتال در مورد مجوزدار کردن اپلیکیشن‌های موبایل است: «فعالان این بخش [برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان اپلیکیشن‌های موبایل] به عنوان ناشر دیجیتال باید از مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال مجوز ارائه خدمات دریافت کنند.» و هدف از این کار ساماندهی بازار اپلیکیشن‌های موبایل و حمایت از کپی‌رایت اعلام شده است.

با خواندن این سخنان اولین نکته‌ای که به ذهن من رسید داستان ساماندهی وبلاگستان فارسی بود که در سال ۱۳۸۵ سروصدای بسیاری به پا کرد و باعث شد که مهمترین قدم در فیلترینگ و کنترل فضای وب ایران برداشته شود به گونه‌ای که هم اکنون اگر وب‌سایت شما در وب‌سایت ساماندهی ثبت نشده باشد، شانس آنکه فیلتر شود بسیار بالاست.

حالا در داستان درخواست مجوز برای اپلیکیشن‌های موبایل نیز می‌توان همین سناریو را در نظر گرفت به گونه‌ای که با اجرای این طرح که در بی‌توجهی کاربران ایرانی در حال شروع است، ممکن است بسیاری از اپلیکیشن‌های موبایل تنها به دلیل آنکه مجوز ندارند مسدود شوند!

علاوه بر این چندین نکته در این طرح شفاف نیست که با جستجوهایی که در مورد این خبر انجام دادم، پاسخی برای آنها پیدا نکردم:

۱- معیارهای مجوز دادن به یک اپلیکیشن چیست؟ چه کسی قرار است تشخیص دهد یک اپلیکیشن باید مجوز بگیرد؟ آیا قرار است که داستان فیلترینگ سلیقه‌ای که این روزها صدای حامیان سرسخت آن را هم درآورده است برای دادن مجوز به اپلیکیشن‌ها نیز اجرا شود؟

۲- سرنوشت بازارهای اپلیکیشن غیرایرانی مانند اپل استور یا گوگل پلی چه خواهد شد؟ آیا این بازارها به دلیل عدم داشتن مجوز مسدود می‌شوند؟

۳- اگر یک اپلیکیشن مجوز بگیرد، آیا این مجوز قابل لغو کردن است؟ اگر لغو شود چه بر سر اپلیکیشن می‌آید؟ مثلا اگر مجوز اپلیکیشنی که اطلاعات کاربران را ذخیره می‌کند به ناگهان باطل شود، چه بر سر اطلاعات کاربران خواهد آمد؟

علاوه بر نکات بالا آنچه که از نظر من بسیار خطرناک است این نکته است که اینگونه ایده‌ها باعث خواهد شد که نوآوری در بین برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان اپلیکیشن از بین برود زیرا مهمترین نکته‌ای که تاکنون باعث شده است اپلیکیشن‌های خوبی در وب ایران توسعه و به کاربران عرضه شود عدم وجود کاغذبازی‌های اداری بوده است.

به همین دلیل و با توجه به تجربه‌های گذشته در مورد پروژه‌های ساماندهی که از سوی مسئولین ایران تاکنون اجرا شده است، باید این ایده را به دقت پیگیری کرد چون اگر مانند پروژه‌های دیگر ساماندهی باشد، می‌توان آن را فاجعه‌ای برای وب ایران دانست.