چرا نباید وبلاگ‌نویسی را فدای شبکه‌های اجتماعی کرد؟

نوشته شده توسط امین ثابتی در ۱۴ فروردین ۱۳۹۲

این روزها کمتر کسی است که در اینترنت گشت و گذار کند و نام شبکه‌های اجتماعی‌ای مانند فیس‌بوک یا توییتر را نشنیده باشد، نام‌هایی که در آینده مانند فعلی استفاده خواهند شد! مثلا برای پیدا کردن فردی خواهیم گفت «او را فیس‌بوک کن.»

در همین راستا نیز بسیاری از وبلاگ‌نویسان ایرانی با رها کردن وبلاگ‌نویسی، فعالیت خود را به صورت کامل به سمت فیس‌بوک، گوگل پلاس و تا حدودی توییتر برده‌اند تا از دید خودشان مخاطب بیشتری را برای مطالب‌شان داشته باشند. اما آیا این دلیل واقعا درست است؟ یعنی آیا بستن و خاموش کردن چراغ یک وبلاگ و مهاجرت به شبکه‌های اجتماعی مفید خواهد بود؟

اگر دو سوال بالا را تا چند روز پیش از من می‌کردید، ممکن بود که با شک به آن پاسخ بله بدهم، اما الان و پس از خواندن مقاله‌ای در گاردین با عنوان «Why everyone should register a domain name» پاسخ من به طور قطع نه خواهد بود! علت این تغییر دیدگاهم نیز به نکات مهمی باز می‌گردد که در این مقاله به آنها اشاره شده است به گونه‌ای که خواندن آن را شدیدا به شما پیشنهاد می‌کنم.

شبکه‌های اجتماعی و وبلاگ‌نویسی

در این مقاله که چهارچوب کلی آن در مورد اهمیت داشتن یک آدرس اینترنتی یا  Domain در دنیای امروز است، دن گیلمور (Dan Gillmor) از تجربه خودش با دانشجویانش برای ثبت یک آدرس اینترنتی صحبت می‌کند و در جایی به نکته‌ای بسیار مهم اشاره می‌کند که تا کنون در مورد آن بسیار کم خوانده‌ام و این نکته آن است که فعالیت در وب‌سایت‌های بزرگی مانند فیس‌بوک، گوگل پلاس و توییتر در حقیقت بازی کردن در زمین این شرکت‌هاست و این بدان معناست که هر لحظه ممکن است این شرکت‌های براساس سیاست خود، امکانی را کم و یا زیاد کنند که شاید بهترین نمونه در این زمینه داستان بسته شدن گوگل ریدر باشد.

بر همین اساس، تعطیل کردن وبلاگ و مهاجرت به شبکه‌های اجتماعی یکی از اشتباهات فاحشی است که یک وبلاگ‌نویس می‌تواند انجام دهد زیرا با این کار آزادی عمل خود را از دست می‌دهد و به عبارتی تمام تخم مرغ‌های خودش را در یک سبد می‌گذارد!

پس فراموش نکنید که به هیچ عنوان به بهانه‌ی فعالیت در شبکه‌های اجتماعی، وبلاگ خود را تعطیل نکنید که در آینده از این کار خود پشیمان خواهید شد! البته در این میان نقش شبکه‌های اجتماعی در رشد بازدیدکنندگان یک وب‌سایت/وبلاگ قابل انکار نیست :)

گاف همشهری ماه- وقتی نویسنده‌ی همشهری ماه مقاله‌ای را درست نمی‌خواند!

نوشته شده توسط امین ثابتی در ۶ اردیبهشت ۱۳۹۰

 

برای دیدن تصویر بزرگتر بر روی عکس کلیک کنید

همشهری ماه در شماره‌ی فروردین ۹۰ خود در مقاله‌ای با عنوان «تاریخ شفاهی حزب‌الله سایبر» در مقدمه‌اش به مقاله‌ای از من که در وب‌سایت مردمک منتشر شده، اشاره کرده است:

پایگاه مردمک وابسته به وزارت خارجه در گزارشی به قلم امین ثابتی، تحلیلی آماری از وبلاگ‌های ثبت شده در موضوع سیاسی دو سرویس دهنده وبلاگ ایرانی- بلاگفا و پرشین بلاگ- ارائه می‌دهد که طبق آن، متوسط ۶۰ درصد این وبلاگ‌ها متعلق به جریان حامی جمهوری اسلامی است؛ این گزارش هر چند از تحلیل محتوایی جریان مخالف سرباز می‌زند اما در تحلیل وبلاگ‌های حامی به این اشاره می‌کند که متوسط ۷۰ درصد این وبلاگ‌ها بازنشر مطالب مختلف وبلاگ‌ها و پایگاه‌های دیگر هستند و به تولید محتوا نمی‌پردازند.

هر چند ثابتی در این مطلب با اشاره به اینکه ساخت وبلاگ‌ها از دی ۸۸ در این سرویس‌ها اوج گرفته است، سعی در القای این موضوع دارد که این تغییر وضعیت به دلیل جریان جنگ نرم و ارتش سایبری است که خصوصا پس از ۹ دی ماه شکل می‌گیرد اما گزارش قدیمی پایگاه اینترنت و دموکراسی وابسته به مرکز برکمن هاروارد که به مطالعه تخصصی وبلاگستان فارسی می‌پردازد با انتشار نسخه‌ای جدید نقشه وبلاگستان فارسی در فوریه- اوایل- سال ۲۰۰۹ به این اذعان می‌کند که جزیره وبلاگ‌های حزب‌اللهی، مذهبی و اصولگرا دچار انبساط و تولدهای بسیاری شده که آن را از موازنه شکننده و ضعیف نسبت به رقیب خود خارج کرده است.

در این دو پاراگراف نویسنده‌ی این مقاله که «پیام شهرکی» نام دارد، بدون اینکه اخلاق روزنامه‌نگاری و به طور کلی آکادمیک را رعایت کند، براساس دیدگاه و نظر شخصی خودش کلیات مقاله‌ی من را تغییر داده است و براساس نظر خود جهت مقاله را کاملا عوض کرده است:

۱- بررسی من بر روی سه سرویس وبلاگ‌نویسی بلاگفا، پرشین‌بلاگ و پلاکفا بوده است، که آقای شهرکی معلوم نیست براساس چه منطقی یکی از این سرویس‌ها را به دلخواه خود حذف کرده است!

۲- من در این گزارش که پیام شهرکی به آن ارجاع داده است، به طور دقیق و شفاف هر دو طیف مورد نظر وی (حامیان و مخالفین دولت) را مورد بررسی محتوایی قرار داده‌ام به طوری که در مورد اول بخش نتایج اینگونه گفته‌ام:

هر چند که بررسی صورت گرفته بر روی وبلاگ‌های سه سرویس وبلاگ‌نویسی پلاکفا، پرشین بلاگ و بلاگفا دامنه‌ی وسیعی از وبلاگ‌های این سرویس‌ها را در بر نگرفته است (به جز پلاکفا) اما می‌توان با همین میزان آمار نیز به این نتیجه رسید که اکثر وبلاگ‌های فعال در زمینه‌ی سیاست تولید محتوا نمی‌کنند و تنها به کپی کردن خبرهای دیگر وب‌سایت‌های خبری و یا وبلاگ‌ها می‌پردازند. به عنوان مثال وبلاگ‌های حامی حکومت ایران به کپی کردن اخبار از خبرگزاری فارس، جهان‌نیوز و… می‌پردازند و وبلاگ‌های مخالف حکومت ایران به کپی کردن اخبار از وب‌سایت‌هایی مانند کلمه، جرس و… می‌پردازند. این کپی کردن‌ها به گونه‌ای است که بیش از نیمی از کل وبلاگ‌های مورد بررسی در این دسته از وبلاگ‌ها قرار می‌گیرند.

حال بر چه اساس آقای شهرکی حرف از سرباز زدن من از تحلیل وبلاگ‌های جریان مخالف می‌زند، جای سوال دارد! علاوه بر آن در همین نتیجه‌گیری به صورت کاملا شفاف به این مورد اشاره کرده‌ام که وبلاگ‌های مخالف حکومت ایران نیز به کپی کردن اخبار از دیگر وب‌سایت‌ها می‌پردازند (قسمت پررنگ).

۳- آقای شهرکی در قسمتی دیگر تنها براساس یک نمودار نتیجه‌گیری دلخواه خود را کرده است به گونه‌ای که اعلام کرده است که از دی ماه ۸۸ ساخت وبلاگ در سرویس‌های وبلاگ‌نویسی به اوج خود رسیده است. این ادعا در حالی مطرح می‌شود که تنها در یک نمودار (شماره ۷) این مورد گفته شده است که این نمودار نیز تنها به سرویس وبلاگ‌نویسی بلاگفا تعلق دارد نه تمامی سرویس‌های وبلاگ‌نویسی!

۴- آقای شهرکی در قسمتی از مقدمه‌ی مقاله‌ی خود به گزارش مرکز برکمن در مورد وضعیت وبلاگستان فارسی اشاره کرده است و به کمک آن ثابت کرده است که وبلاگ‌های حامی دولت دچار انبساط و نوعی رشد شده‌اند. نسخه‌ی ویدئوی گزارش ۲۰۰۹ را می‌توانید در اینجا تماشا کنید و گزارش مربوط به سال ۲۰۰۸ را هم می‌توانید در اینجا بخوانید. حال آنکه نکته‌ای که آقای شهرکی به آن اشاره کرده است دقیقا همان نظریه و نتیجه‌گیری من است که درست است که وبلاگ‌های ارزشی دچار انبساط و رشد شده‌اند، اما این رشد از نظر کمی بوده است نه کیفی؛ این بدان معناست که درست است که تعداد وبلاگ‌های حامی دولت افزایش یافته است، اما این افزایش نشانه‌ی خوبی برای ارزشیابی آنها نیست زیرا برای ماندگاری یک وبلاگ کیفیت دارای اهمیت است نه کمیت و باز هم به همان جمله‌ی آخر گزارش نوشته شده توسط من و مورد استناد آقای شهرکی می‌رسیم که: «درست است که وبلاگ‌های حامی و مخالف دولت ایران زیاد شده‌اند، اما این ازدیاد هیچ ربطی به ماندگاری آنها ندارد و وبلاگ‌هایی که هر روز مطالب دیگر خبرگزاری‌ها و وب‌سایت‌ها را بازنشر و کپی می‌کنند، به مرور زمان خاموش می‌شوند.»

در نهایت باید بگویم که آقای پیام شهرکی، اگر به مقالاتی از این دست مراجعه می‌کنید تا نظریه‌ای که در سر دارید را اثبات کنید، به شما پیشنهاد می‌کنم که اخلاق روزنامه‌نگاری و آکادمیک را رعایت کنید و در مطالب دیگران به دلخواه خود دست نبرید تا اعتبار خود و نوشته‌های خود را زیر سوال نبرید. شما در همین مقدمه‌ی دو پاراگرافی خود چنان متناقض نوشته‌اید که باور کردن باقی گزارش را برای من خواننده دشوار می‌کند. اخلاق‌مدار باشیم و دست در مطالب دیگران نبریم.

پی‌نوشت:
- این نکته را هم نباید فراموش کرد که بسیاری از وبلاگ‌های مخالف حکومت ایران در سرویس‌های وبلاگ‌نویسی داخل ایران به دلیل قانون جرائم رایانه‌ای حذف شده‌اند. این مورد در گزارشی که به آن اشاره شد، به روشنی مشخص است.

منتظر تغییر باشید؛ تغییری از جنس یک شهروند عادی

نوشته شده توسط امین ثابتی در ۲۰ اسفند ۱۳۸۹

صدای سال جدید خورشیدی و پایان دهه‌ی ۸۰ هر روز بلندتر می‌شود، دهه‌ای که ابتدایش با موجی از وبلاگ‌نویسی شروع شد و انتهاش با موجی از شبکه‌های اجتماعی در حال به پایان رسیدن است و براساس همین دو موج از دید من این دهه، دهه‌ی خیلی خوبی بوده است چون با اوج شروع شد و با اوج در حال رسیدن به خط پایان است.

دو خط بالا را گفتم که بگویم در فکر تغییر هستم، در فکر تغییر در ساختار این وبلاگ، در نمای این وبلاگ و محتوای این وبلاگ! حدود دو سالی است که در این وبلاگ بیشتر تمرکزم را بر روی وبلاگستان فارسی، شبکه‌های اجتماعی و فیلترینگ در ایران گذاشته‌ام و همین سه مورد باعث شد که این وبلاگ به مذاق آقایان خوش نیاید و فیلتر شود! فیلتری که با اجرای بی‌بند و بار آن، ابهت‌اش در دیدگان ایرانیان شکسته شده به صورتی که در این روزها کودکان دبستانی هم می‌دانند VPN، اولتراسرف و یا فری‌گیت چیست!

همانگونه که گفتم، به فکر تغییر هستم، اما تغییری از جنس یک شهروند عادی نه یک سیاستمدار که تنها برای گرفتن رای من و تو شعار تغییر، برابری و عدالت می‌دهد؛ به فکر متنوع کردن محتوای این وبلاگ و تولید پادکست و ویدئوکست هستم. پادکست‌هایی کوتاه که دستکم هفته‌ای یک بار بدون هیچ ویرایش و دستکاری منتشر شوند و آنچه که با کیبورد و کلمات قابل گفتن نیست را با شما در میان بگذارم. ویدئوکست‌هایی که ممکن است در مورد زندگی، تکنولوژی یا یکی از خیابان‌های لندن یا هر شهر دیگری باشد.

این‌ها را گفتم که بگویم منتظر تغییر باشید، تغییر در محتوای این وبلاگ که کارش این روزها نقد اشتباهات رسانه‌ای و بزرگنمایی‌های بچه‌گانه است!

شاید این تغییر با آغاز دهه‌ی ۹۰ خورشیدی شروع شود…

بدون دیدگاه دسته‌بندی: روزمره

وبلاگ‌ها؛ پیاده نظام ارتش سایبری- قسمت دوم

نوشته شده توسط امین ثابتی در ۱۸ بهمن ۱۳۸۹

در مهر ماه سال جاری مقاله‌ای را در وب‌سایت مردمک در مورد وضعیت تولید محتوای بخشی از وبلاگستان فارسی که شامل موافقان و مخالفان حکومت ایران می‌شدند را منتشر کردم. در بخش دوم و آخر این مقاله به بررسی آماری این وبلاگ‌ها از نظر میزان تولید محتوا و کپی کردن اخبار از دیگر منابع پرداخته‌ام:

بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ وبلاگ‌های زیادی در سرویس‌های وبلاگ نویسی فارسی ایجاد شد که بخش زیادی از آن با حمایت دولتی همراه بود. این گزارش به بررسی آماری این پدیده پرداخته است و وبلاگ‌های سه سرویس وبلاگ‌نویسی پلاکفا، پرشین بلاگ و بلاگفا مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

در قسمت اول مقاله‌ی پیاده‌ نظام ارتش سایبری در مورد کلیات این پدیده در وبلاگستان فارسی صحبت و به این نکته اشاره شد که این بخش از فضای مجازی وب فارسی مانند پیاده نظام‌های ارتش‌های حقیقی، خیلی زود از صحنه‌ی نبرد یا‌ همان جنگ نرم حذف می‌شوند. ادامه مطلب…

وقتی وبلاگ‌نویسی در ایران قبل از اختراع واژه‌ی وبلاگ شروع می‌شود!

نوشته شده توسط امین ثابتی در ۱۶ بهمن ۱۳۸۹

برای دیدن تصویر بزرگ کلیک کنید.

پرده‌ی اول: علی گرانمایه‌پور که از وی با عنوان کارشناس ارتباطات و مدرس دانشگاه یاد شده است در مصاحبه‌ای با خبرگزاری ایسنا بر آموزش فرهنگ وبلاگ‌نویسی تاکید می‌کند:

علی گرانمایه‌پور- کارشناس ارتباطات- در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس وبلاگ‌های خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با اشاره به شکل‌گیری موج وبلاگ‌نویسی در کشور از سال ۷۳ و جدی شدن آن از سال ۸۲ اظهار کرد: دغدغه بسیاری از کارشناسان انعکاس نوع محتوای وبلا‌گ‌های شکل گرفته و فعال، است.

پرده‌ی دوم: براساس اطلاعات منتشر شده در ویکی‌پدیا واژه‌ی «وبلاگ» در ۲۳ آذر ۱۳۷۶ توسط یورن بارگر ابداع شده است.

سوال: چگونه امکان دارد که موج وبلاگ‌نویسی در ایران از سال ۱۳۷۳ شروع شده باشد در حالی که این واژه در سال ۱۳۷۶ ابداع شده باشد؟!

شرایط وبلاگ‌نویسی در عربستان سعودی چیست؟

نوشته شده توسط امین ثابتی در ۱ بهمن ۱۳۸۹

قبلا در مورد داشتن مجوز برای وبلاگ‌نویسی در عربستان سعودی مطلبی نوشته بودم که براساس آن هیچ فردی حق انتشار مطلب بر روی فضای اینترنت را بدون اجازه‌ی مقامات سعودی ندارد. بر همین اساس در چند روز گذشته اطلاعات بیشتری در مورد این مجوز و شرایط آن منتشر شده است که خواندن آن خالی از لطف نیست.

براساس اعلام مقامات عربستان سعودی، هر کسی که تمایل به انتشار مطلب در اینترنت را داشته باشد باید:

۱- شهروند عربستان سعودی باشد.

۲- حداقل ۲۰ سال سن داشته باشد.

۳- از دبیرستان فارغ‌التحصیل شده باشد.

۴- گواهی عدم سوء پیشینه داشته باشد.

علاوه بر این شرایط سردبیران روزنامه‌ها نیز باید به صورت مستقیم توسط مقامات سعودی مورد تایید قرار بگیرند.

براساس همین قانون، هر فردی که بدون مجوز به انتشار مطلب در اینترنت بپردازد تا ۱۰۰ هزار ریال عربستان سعودی که معادل ۲۷ هزار دلار آمریکا و همچنین ممنوعیت دائمی از انتشار مطلب در اینترنت، محکوم می‌شود.

وبلاگ، «ضرورتی برای هر شیعه»

نوشته شده توسط امین ثابتی در ۲۹ آبان ۱۳۸۹

وبلاگ و وبلاگ‌نویسی یکی از پدیده‌های بوده است که بدون شک بر روی فضای اجتماعی و سیاسی ایران تاثیر بسیاری داشته است. برای اثبات این حرف نیز می‌توان به آمار وبلاگ‌های فیلتر شده توسط دولت ایران اشاره کرد. اما بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته، وبلاگ‌نویسی در کنار جنگ نرم، به یکی از بحث‌های مورد علاقه‌ی مسئولین ایران تبدیل شد به گونه‌ای که یکی از مسئولین در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، وبلاگ‌نویسی را یک وظیفه و تکلیف شرعی هر شیعه اعلام کرد! در مطلبی با عنوان «وبلاگ، ضرورتی برای هر شیعه» که مدتی قبل در آزاد سایبر منتشر شده است، به بررسی این سخنان پرداخته‌ام.

بحث‌های مانند «ضرورت تسخیر فضای مجازی توسط نیروهای ارزشی»، تشکیلاتی نظیر «ارتش سایبری» و مفاهیمی همچون «جنگ نرم» پس از انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته به یک‌باره‌ با فشاری محسوس وارد عرصه سیاسی در ایران شدند، ورد زبان مقامات جمهوری اسلامی شدند و در کانون توجه مسئولان قرار گرفتند.

پی‌آمد این اتفاق تنها ایجاد ارتشی به نام «ارتش سایبری ایران» نبود؛ در فضای وبلاگستان فارسی هم اثرات این نگرش کاملا محسوس و ملموس است و می‌توان وبلاگ‌های بسیاری را مشاهده کرد که زمان زیادی از تولدشان نگذشته، اما به کپی کردن مطالب وب‌سایت‌های حامی دولت و جنبش سبز می‌پردازند.

در آخرین نمونه‌ از سخنان مسئولان ایران، می‌توان به دیدگاه معاون رسانه مجازی سازمان صدا و سیما، لطف‌الله سیاهکلی اشاره کرد که داشتن وبلاگ برای هر شیعه را ضروری دانسته است. وی در سخنانی که توسط خبرگزاری فارس منتشر شده، به نکات بسیار مهمی اشاره کرده است که توجه به آنها می‌تواند برخی از حقایق وب فارسی و همچنین جنگ نرم را روشن کند. ادامه مطلب…