مستندسازی وضعیت فیلترینگ اینترنت در ایران با OONI-probe

بررسی وضعیت فیلترینگ اینترنت در ایران یکی از مواردی است که شدیدا به آن علاقه دارم و جمع‌آوری اعداد و ارقام در این زمینه بهترین اتفاقی است که می‌تواند برای روشن‌تر شدن این وضعیت در ایران بیافتد. علت جمع‌آوری اعداد و ارقام از وضعیت فیلترینگ در ایران هم به این برمی‌گردد که تاکنون هیچ اعداد و ارقام به صورت دقیق وضعیت فیلترینگ در ایران را روشن نکرده‌اند و نبود این اطلاعات دقیق باعث شده است که اخبار مختلف و ضدونقیضی در این مورد منتشر شود.

امروز در فوربس با خبری جالب و هیجان‌انگیز در مورد ابزاری جدید از  تُر برخورد کردم که نتایج آن بسیار جالب است. براساس این خبر، تُر ابزاری جدید با نام OONI-probe برای بررسی وضعیت فیلترینگ و سانسور اینترنت در سرتاسر جهان ایجاد کرده است که با نصب و اجرای این ابزار، OONI-probe به صورت خودکار شروع به بررسی امکان دسترسی به یک میلیون وب‌سایت برتر در الکسا می‌کند و سپس نتایج بررسی را به صورت عمومی و رایگان در دسترس عموم و محققان قرار می‌دهد تا از آن استفاده کنند و این مورد یعنی دسترسی آزاد به نتایج این ابزار را که می‌توان بهترین بخش ماجرا دانست!

به عنوان مثال یکی از طراحان این ابزار به نام آرتورو فیلاستو (Arturo Filasto) در سفری که به آمریکا داشته است، از طریق OONI-probe متوجه شده است شرکت تی- موبایل (T-Mobile) با نصب نرم‌افزاری با نام وب گارد (Web Guard) اجازه دسترسی به برخی از وب‌سایت‌ها را نمی‌دهد که لیست کامل این وب‌سایت‌ها از طریق این آدرس در دسترس هستند. و یا آنکه این ابزار ثابت کرده است که مقامات فلسطینی به شرکت‌های ارائه دهنده‌ی خدمات اینترنتی اعلام کرده بودند که وب‌سایت‌های خبری و مخالفین را فیلتر کنند که نتایج این بررسی در اینجا در دسترس هستند.

اگر شما هم علاقه دارید که به صورت داوطلبانه در جمع‌آوری اطلاعات دقیق در مورد وضعیت فیلترینگ در جهان و به خصوص ایران شریک شوید، می‌توانید از اینجا ONNI-probe را دانلود و آن را اجرا کنید. البته به این نکته دقت کنید که این ابزار در مراحل ابتدایی است و چهره‌ای زیبا ندارد و پر از کدهایی است که ممکن است شما را گیج کند!

آموزش دور زدن فیلترینگ توسط سربازان جنگ نرم!

قبلا گفته بودم که فیلترینگ و سانسور، سیاست‌هایی هستند که در نهایت شکست می‌خورند و شاید اعتراض حامیان سابق فیلترینگ اینترنت در ایران نسبت به فیلترینگ گسترده‌ی اینترنت در ایران را بتوان شاهدی دیگر بر این ادعا دانست.

در ادامه‌ی همین ادعا، چند روز پیش با مطلبی جالب در وب‌سایت افسران دات آی آر مواجه شدم که شاهدی دیگر بر ناکارآمدی فیلترینگ اینترنت در ایران است به طوری که سربازان جنگ نرمی که هدف خود را مبارزه با جنگ نرم دشمن می‌دانند، به صورت رسمی روش‌های دور زدن فیلترینگ برای دسترسی به فیس‌بوک و توییتر را آموزش می‌دهند! این مطلب که با عنوان «ورود به سایت فیس‌بوک و twitter بدون محدودیت» در تاریخ ۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ توسط کاربری به نام «مسعود مسعودی» منتشر و در ۲ اردیبهشت به عنوان مطلب برگزیده‌ی وب‌سایت افسران انتخاب شده است، به صورت مرحله به مرحله دور زدن فیلترینگ وب‌سایت‌های فیس‌بوک و توییتر را آموزش می‌دهد:

با مشاهده‌ی این مطلب و انتخاب شدن آن به عنوان مطلب برگزیده توسط کاربران افسران، آنچه به نظر من جالب آمد، آن است که حامیان و کسانی که سخن از جنگ نرم و… می‌زنند، خود به ساختار فیلترینگ در ایران اعتقاد ندارند و سعی در دور زدن آن دارند! دور زدنی که به صورت کاملا شفاف از ناکارآمدی و میزان نارضایتی از وضعیت فیلترینگ اینترنت در ایران خبر می‌دهد.

سانسور همواره محکوم به مرگ است!

سانسور منجر به نابینایی می‌شود. شما می‌توانید ببینید که چه کسی شما را نابینا کرده است؟

سانسور یکی از مواردی است که از دید من محکوم به فنا است و با آن تا جایی که از دستم برآید مبارزه می‌کنم. از نظر من سانسور مسخره‌ترین کاری است که یک دولت، سازمان، فرد و… می‌تواند انجام بدهد و با نگاهی به هر سیستمی که به صورت گسترده مشغول سانسور کردن بوده است می‌توان به این نتیجه رسید که در نهایت آن سیستم از بین رفته است!

علاوه بر آن سانسور از نگاه من مخرب‌تر از جنگ است به طوری که در بلند مدت باعث می‌شود که خلاقیت، علاقه، اشتیاق و دانش از بین برود. به عنوان مثال با نگاهی به وضعیت سانسور اینترنت در ایران به خوبی می‌توان به این نکته پی‌برد که در ایران به دلیل مشکلاتی که برای بسیاری از مردمان این کره‌ی خاکی معنایی ندارد، پروژه‌هایی موفق و یگانه که کپی‌ای از نمونه‌های غربی نباشد وجود ندارد! مثلا در زمانی که دنیای وب به سمت چندرسانه‌ای شدن می‌رود، کاربران اینترنت در ایران همچنان با ماجرایی به نام اینترنت کم سرعت و عدم داشتن پهنای باند مناسب دست و پنجه نرم می‌کنند و برای دیدن یک ویدئو در یوتیوب باید هزارن کلک بزنند تا بتوانند آن را مشاهده کنند.

همین ساختار خنده‌دار سانسور در ایران باعث شده است که کاربران اینترنت در داخل ایران سعی در دور زدن سانسور اینترنت بکنند و با نگاهی به فعالیت کاربران مختلف در شبکه‌های اجتماعی می‌توان دید که حتی حامیان سانسور اینترنت در ایران نیز از ابزارهای دور زدن فیلترینگ مانند وی‌پی‌ان (VPN) استفاده می‌کنند!

از نظر من و در بلند مدت آنچه که از بین خواهد رفت یا سانسور شدید اینترنت در ایران و یا دسترسی به شبکه‌ی جهانی اینترنت است! دو موردی که دو نقطه‌ی مقابل هم هستند و با توجه به سرگذشت فیلترینگ در ایران، رخ دادن مورد اول محتمل‌تر است!

همواره باید به یاد داشت که آگاهی حق مردم است و اگر جلوی آگاهی بسته شود، مردم به دنبال آن می‌روند. مردم ایران، مردمی هستند که در دو سال گذشته به خوبی سانسور اینترنت را دور زده‌اند و به همین دلیل باید گفت که آقا یا خانومی که اینترنت را سانسور می‌کنی، به فکر کار جدیدی باش که در آینده‌ای نزدیک یا دور بیکار خواهی شد. این را نباید فراموش کرد که سانسور همواره محکوم به مرگ است.

وضعیت سانسور اینترنت در ایران چگونه است؟

قبلا در مورد گزارش خانه آزادی (Freedom House) در مورد وضعیت آزادی اینترنت در ایران مطلبی نوشته بودم که که براساس این گزارش ایران بهشت وی‌پی‌ان است. در ادامه‌ی این گزارش دیدن ویدئوی زیر خالی از لطف نیست که در آن، گزارش خانه آزادی به صورت انیمیشن به تصویر کشیده است.

علاوه بر آن خواندن این مطلب وبلاگ Mashable را هم در این زمینه توصیه می‌کنم.

لینک مستقیم ویدئو

جوابی به منتقدین: چرا من با سانسور از هر نوع مشکل دارم؟

بارها در این وبلاگ از آزادی بیان و گردش آزاد اطلاعات صحبت کرده‌ام و در توییت‌هایم نیز به این نکته اشاره کرده‌ام که دنیای ایده‌آل من دنیایی است که اطلاعات به راحتی به دست مردم برسد و دولتمردان و سیاستمداران به دلایل مختلف جلوی این گردش آزاد را نگیرند. در ادامه‌ی این تفکرم که همواره بر آن استوار خواهم بود و کوتاه نخواهم آمد و با توجه به انواع برچسب‌های مختلفی که در فرندفید به من زده شده است و برخی فکر می‌کنند که سیاست من در قبال اینگونه اقدامات دوگانه است، تصمیم گرفتم که این مطلب را بنویسم تا شاید تمام منتقدین به این نکته برسند که من با هرگونه سانسور و جلوگیری از آگاهی مردم مشکل دارم. حال می‌خواهد این اقدام از سوی دولت ایران باشد، یا بریتانیا و یا آمریکا و یا هر فرد دیگری؛ چون اعتقاد من این است که دانستن حق مردم است.

از نظر من، تمامی سیاستمداران دنیا، بزرگترین سانسورچی‌های دنیا و اینترنت هستند و هیچ استثنایی هم وجود ندارد!

از نظر من دولت ایران همانقدر سانسورچی است که دولت آمریکا سانسور می‌کند و دولت بریتانیا نیز براساس منافع خودش اینترنت را سانسور می‌کند، هر چند که تفاوت ماجرا در یک نکته است و آن این است که رسانه‌های آزاد بتوانند به بهترین شکل مچ سیاستمداران دروغگو را بگیرند، سیاستمدارانی که زمانی در شغل خودشان موفق‌تر خواهند بود که بهتر دروغ بگویند!

از نظر من فرقی نمی‌کند که دولت ایران به بهانه‌ی ضد انقلاب، دشمن و هزار بهانه‌ی دیگر اینترنت را فیلتر می‌کند و یا دولت بریتانیا به یوتیوب دستور می‌دهد که ویدئوهای خاصی را حذف کند و یا آمریکا ویکی‌لیکس را به دلیل افشاگری‌هایش تحت فشار بگذارد و یا اسرائیل درخواست دست بردن در یک ویدئو در یوتیوب را بدهد. چون از نظر من سیاستمداران در تمام دنیا علاقه دارند که دنیا بسته باشد و اخبار کمتر منتشر شود و تا حد امکان از انتشارشان جلوگیری شود در صورتی که آگاهی حق مردم است.

به همین دلیل، ای خانم و آقایی که هر از چند گاهی به من می‌گویی اگر سانسور برای ایران بد است، چرا غرب در حال سانسور است، باید بگویم که از نظر من دشمن شماره یک اینترنت، سیاستمدارانی هستند که تنها در زمان انتخابات به رای من و تو نیاز دارند، چه ایرانی و چه آمریکایی و چه بریتانیایی و… .

پی‌نوشت:
- این نکته را نباید فراموش کرد که نبود رسانه‌های آزاد در هر کشور حاصلش سانسور شدید و دیکتاتوری است و اگر در غرب هم رسانه‌های آزادی وجود نداشتند، اکثر کشورهای غربی به طور قطع اگر بدتر از شوروی نبودند، بهتر هم نبودند!