ندای امروز

خبر مربوط به فیلترینگ یکپارچه از طریق گیت‌وی از اخباری که بودن تمام خبرگزاری‌ها بدون یک کلمه تغییر از یک منبع کپی کرده بودند. خبری که از دید منِ خواننده بسیار گنگ بود. برای همین تصمیم گرفتم تا در مورد این خبر تحقیقاتی بکنم که نتیجه‌ی آن مقاله‌ای تحت عنوان «فیلترینگ یکپارچه، با پروکسی، نه گیت‌وی» شد:

در روز ۱۸ مرداد، محمود خسروی، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در نشستی خبری از اعمال فیلترینگ یکپارچه برای سایت‌های اینترنتی خبر داد. روشی که در آن فرآیند فیلترینگ به صورت یکسان اعمال می‌شود و تمامی خدمات‌دهندگان اینترنت (ISP) را در بر می‌گیرد. این یعنی از این پس امکان اینکه یک وب‌سایت یا وبلاگ در یک ISP فیلتر باشد، اما در ISP دیگری فیلتر نباشد، صفر خواهد بود.

حاکمیت یکدست، سانسور یکپارچه

«فیلترینگ یکپارچه در کل کشور و از مسیر «گیت‌وی» انجام می‌شود و تعیین سایت‌هایی که مشمول این طرح قرار می‌گیرند از سوی کمیته تعیین مصادیق خواهد بود و شرکت ارتباطات زیرساخت آن را اعمال می‌کند. برابر قانون نیز هر سرویس‌دهنده اینترنت موظف است که این موارد را اجرا کند.»

این بخشی از سخنان مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در نشست خبری هجدهم مرداد است. با خواندن این سخنان، شاید درک فرآیند جدید فیلترینگ در ایران کمی پیچیده به نظر برسد، اما بر اساس اطلاعات منتشر شده فرآیند فیلترینگ مورد بحث این‌گونه خواهد بود: کمیته‌ی تعیین مصادیق، سایت‌هایی که باید فیلتر شوند را مشخص و به شرکت ارتباطات زیرساخت اعلام می‌کند. این شرکت نیز لیست اعلام شده را از طریق گیت‌وی اعمال می‌کند و تمامی سایت‌های اعلام شده به صورت یکپارچه در تمامی نقاط کشور فیلتر می‌شوند.

مهم‌ترین نکته‌ی این خبر در کلمه‌ی «گیت‌وی» نهفته است که هیچ یک از خبرگزاری‌ها در مورد آن اطلاعات بیشتر و دقیق‌تری منتشر نکرده‌اند. در وب‌سایت‌های تخصصی و تحلیلی فناوری اطلاعات نیز کاوشی در این زمینه صورت نگرفته است. ادامه مطلب…

«درسنامه» وب‌سایتی تازه تاسیس است که هدف اصلی آن آموزش کاربران اینترنت به صورت آنلاین یا از راه دور است، اما با یک ویژگی منحصر به فرد به گونه‌ای که تاکنون در وب فارسی آن را مشاهده نکرده‌ام.

این ویژگی منحصر به فرد در روش آموزشی درسنامه در مقایسه با دیگر روش‌هاست. در روش مرسوم آموزش از راه دور، کاربران برای دسترسی به واحدهای درسی و مطالب مربوط به آن باید به وب‌سایت ارائه دهنده‌ی آن مراجعه کنند و سپس در آن عضو شوند و در نهایت واحدهای آموزشی را مطالعه و سرانجام آزمون‌ها را بدهند. حال آنکه در درسنامه تمامی مراحل در ایمیل کاربر انجام می‌شود و کاربرد به هیچ‌وجه نیازی مراجعه به وب‌سایت درسنامه ندارد و برای ثبت‌نام در دورهای آموزشی تنها باید به ایمیل اختصاص یافته به آن دوره ایمیلی بفرستد.

نکته‌ی دیگر درسنامه آن است که هر سازمان، ارگان، وب‌سایت و شخص حقیقی و حقوقی می‌تواند دوره‌های آموزشی خود را در درسنامه قرار بدهد. به عنوان مثال اگر وب‌سایتی در زمینه کارآفرینی، زبان انگلیسی و یا آشپزی آموزش می‌دهد، می‌تواند واحدهای درسی و آزمون‌های آن را در درسنامه قرار بدهد تا کاربرانش با کمترین مشکل و از طریق ایمیل واحدهای درسی را مطالعه و در آزمون‌ها شرکت کنند.

در نهایت این نکته را هم باید یادآوری کنم که براساس اعلام درسنامه، در پایان هر دوره کسانی که دوره‌ی آموزشی را با موفقیت بگذرانند، مدرک آن دوره را دریافت خواهند کرد.

برای اطلاع از لیست دوره‌های آموزشی موجود در درسنامه می‌توانید به help@darsnameh.com ایمیلی خالی بزنید و اگر تمایل به همکاری با درسنامه دارید، می‌توانید به contact@darsnameh.com تماس بگیرید.

اگر در توییتر من را دنبال کرده باشید، متوجه شده‌اید که یکی از زمینه‌هایی که علاقه‌ای ویژه به آن دارم، فیلترینگ و سانسور اینترنت در ایران و جهان است. بحثی که این روزها به عنوان وسیله‌ای برای مبارزه با جرائم سازمان‌یافته مانند قاچاق انسان و یا سوء استفاده‌های جنسی از افراد زیر ۱۸ سال، به اهرمی قدرتمند برای کنترل افکار عمومی یک کشور تبدیل شده است؛ به گونه‌ای که سانسور اینترنت توسط دولت‌ها در حال جهانی شدن است!

روز گذشته به مطلبی در مورد سانسور یک ویدئو در یوتیوب توسط اسرائیل برخورد کردم، سانسوری که از سوی یوتیوب و به سفارش دولت اسرائیل صورت گرفته است. این ویدئو که در مورد حمله‌ی اسرائیل به ناوگان بشردوستانه‌ی غزه و کشته شدن دستکم ۹ فعال حقوق بشر مربوط می‌شود، به انتقاد شدید از اسرائیل می‌پردازد.

لینک مستقیم ویدئو

حال آنکه از روز گذشته، بسیاری از کاربران اسرائیل و به دنبال آن در برخی مناطق اروپا مانند آلمان، ایتالیا و فرانسه برای تماشای این ویدئو با محدودیت مواجه شده‌اند و علت آن نقض قوانین یوتیوب در کشور درخواست دهنده اعلام شده است.

از دید من این اقدام یعنی آنکه دولت‌های جهان با تمام توان در تلاش برای محدود کردن انتشار اطلاعاتی هستند که در زمان عدم وجود اینترنت، به راحتی می‌توانستند آن را مخفی کنند.

برای اطلاعات بیشتر در مورد این محدودیت یوتیوب می‌توانید به اینجا مراجعه کنید.

جهان نیوز در روز ۱۷ مرداد ۱۳۸۹، خبری را بر روی خروجی خود قرار داد که براساس آن ویروسی در حمایت از فتنه‌ی سبز (از دید این وب‌سایت) در رایانه‌های شخصی و دولتی منتشر شده است:

ویروسى که با ورود به کامپیوترهاى کاربران اینترنتى به صورت تصویر در صفحه مانیتور (دسکتاپ) ظاهر مى‏شود، تعداد زیادى از کامپیوترهاى شخصى و حتى کامپیوترهاى ادارات دولتى را آلوده کرده است.

به گزارش خبرنگار جهان این ویروس به محض ورود به کامپیوتر، خود را به صورت پشت زمینه نمایان مى‏سازد که در آن دو شعار «دوستان در بندمان را آزاد کنید» و «خون ما هدیه‏اى ناچیز براى تداوم جنبش سبز» به همراه سه تصویر: نقشه ایران در حالى که از آن خون مى‏چکد، دو ماهى که یکى از آن‏ها داخل تنگ شیشه‏اى قرار دارد و یک دست که نوار سبزى بر مچش بسته شده و با انگشتانش علامت پیروزى را نشان داده است، دیده مى‏شود.

گفتنی است این ویروس از طریق ایمیل ها ارسال می شود. (منبع)

برای بررسی بیشتر این ادعا در گوگل جستجو کردم، اما تنها چیزی که یافتم، کپی همین خبر در وب‌سایت‌ها و وبلاگ‌های مخالف جنبش سبز بود. کپی‌ای که حتی یک کلمه از آن کم نشده بود! در ادامه، در توییتر درخواستی را در مورد این ویروس مطرح کردم که آیا کسی تاکنون با این ویروس برخورد کرده است یا نه؟ در جواب این درخواست یکی از دوستان وجود چنین ویروسی را تایید کرد، اما عملکرد این ویروس را آنچنان که جهان نیوز ادعا کرده است، رد کرد:

اینچنین ویروسی وارد رایانه‌ی من شده بود و عکس پیش‌زمینه‌ی دسکتاپ را به همراه صفحه‌ی خانه مرورگر (Home Page) عوض کرده بود. اما موضوع عکس به صورت دقیق یادم نیست، ولی به طرفداری از جنبش سبز و پایداری و زنده بودن این جنبش مربوط بود. این نکته را می‌توانم بگویم که حرفی از «زندانیان» نزده بود.

در نهایت باید این مورد را هم اضافه کنم که این ویروس خطر خاصی نداشت و به راحتی آن را با آنتی‌ویروس AVG پاک کردم. یک ماه پیش نیز رایانه‌ی من به این ویروس آلوده شده بود.

براساس تجربه‌ی همین دوست (تا لحظه‌ی نوشتن این مطلب، فرد دیگری از آلوده شدن به این ویروس سخنی نگفته است)، می‌توان گفت که جهان نیوز در نوشتن خبر کمی بزرگنمایی کرده است و تنها به دلیل آنکه این ویروس به حمایت از جنبش سبز منتشر شده است، هر چه توانسته است این ویروس را خطرناک‌تر جلوه داده است! و با توجه به اطلاعات کمی که در مورد این ویروس وجود دارد، نمی‌توان به طور دقیق در مورد آن صحبت کرد؛ ولی می‌توان این نکته را در نظر گرفت که منبع جهان‌نیوز، منبعی معتبر نبوده است تا مدرکی برای اثبات ادعای خود داشته باشد، زیرا براساس عملکرد این ویروس، باید دستکم یک عکس از پیش‌زمینه‌ی تغییر یافته توسط این ویروس را منتشر می‌کرد.

نکته‌ی دیگر در بزرگنمایی این ویروس به این جمله‌ی جهان نیوز برمی‌گردد که می‌گوید: «تعداد زیادى از کامپیوترهاى شخصى و حتى کامپیوترهاى ادارات دولتى را آلوده کرده است.» حال آنکه اگر تعداد زیادی از رایانه‌های شخصی و دولتی به این ویروس آلوده شده‌اند، چرا هیچ کاربری و یا وب‌سایت دیگری حرفی در این مورد نزده است و یا عکسی برای اثبات آن منتشر نکرده است؟

پی‌نوشت:

- اگر شما تجربه‌ای در مورد این ویروس دارید، خوشحال می‌شوم آن را از طریق فرم تماس و یا aminsabeti در جیمیل، در اختیار من قرار دهید.

مدت‌ها بود که به فکر نوشتن سری گزارش‌هایی از وضعیت فیلترینگ در ایران بودم تا در دراز مدت بتوان رفتار ساختار فیلترینگ در ایران را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد و در ایده‌آل‌ترین حالت بتوان چهارچوب کلی فرآیند فیلترینگ در ایران را مشخص است. در ماه گذشته سرانجام این ایده را اجرا و شروع به نوشتن وضعیت فیلترینگ در ایران در طول فصل بهار ۱۳۸۹ کردم که حاصل آن سریِ اول از مجموعه گزارش‌های دنباله‌داری شد که دیروز در وب‌سایت «آزاد سایبر» منتشر شد:

فیلترینگ در ایران در طی سال‌های اخیر بحث‌های بسیاری برانگیخته و پس از انتخابات جنجال‌برانگیز ریاست جمهوری در ۲۲ خرداد سال گذشته، بحث‌های مرتبط با آن با توجه به افزایش چشمگیر دامنه‌ی فیلترینگ، گسترش یافت و شدت بیشتری گرفت. از این پس، در پایان هر فصل، گزارشی از آخرین وضعیت فیلترینگ در ایران را به صورت فصل‌نامه منتشر خواهیم کرد. در این گزارش که اولین گزارش از سری گزارش‌های «بررسی فیلترینگ» است، به وضعیت سانسور آنلاین در بهار ۱۳۸۹ می‌پردازیم.

فروردین ۸۹

۹ فروردین: صفحه‌ی جدید فیلترینگ با تغییرات زیادی که شامل اضافه کردن «لینک‌های مفید» در صفحه‌ی فیلترینگ است، به جای صفحه‌ی قدیمی فیلترینگ قرار گرفت.

۲۱ فروردین: محمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت دهم از فیلتر شدن وب‌سایت اصولگرایان مجلس خبر داد و علت آن را «انتشار مطالب مخالف آداب و اخلاق» ذکر کرد.

۲۴ فروردین: وب‌سایت باشگاه مهندسان ایران که در زمینه‌ی علمی و با هدف کمک به مهندسان ایرانی فعالیت می‌کند و دارای تالارهای گفتگوی متعددی است، فیلتر شد. براساس بحث‌هایی که در تالار گفتگوی این وب‌سایت شده است، توهین و افترا به عنوان یکی از دلایل احتمالی فیلتر شدن این وب‌سایت اعلام شده است. ادامه مطلب…

پی‌نوشت:

- گزارش بعدی در مهرماه خواهد بود که به بررسی وضعیت فیلترینگ در تابستان امسال خواهد پرداخت.