در مورد فیلتر شدن وبسایت سه مرجع تقلید شیعه، مطالب بسیاری نوشته شده است، اما در مقالهای که چند روز پیش آن را در مردمک منتشر کردم، به بررسی تاثیر این فیلترینگ برای روی ساختار فیلترینگ اینترنت در ایران پرداختهام و به این سوال پاسخ دادهام که آیا فیلترینگ وبسایتهای مذهبی و مسئولین سیاسی سابق میتواند باعث کاهش دامنهی فیلترینگ شود یا خیر.
از ابتدای دهه ۸۰ خورشیدی و با گسترش دامنه نفوذ اینترنت در میان اقشار مختلف جامعه ایران، پدیدهای به نام «فیلترینگ» ظهور کرد که بر مبنای گفته رئیس جمهور وقت سید محمد خاتمی، تنها هدفش پالایش اینترنت و از دسترس خارج کردن وبسایتهای هرزهنگاری و مبتذل بود تا محیطی سالم را برای کاربران ایرانی فراهم کند.
اما با گذشت زمان فیلترینگ از ابزاری برای پالایش اینترنت به ابزاری برای خاموش کردن صدای مخالفان و حذف آنان از فضای مجازی تبدیل شد به گونهای که در ماههای بعد از ظهورش، بسیاری از وبلاگها و وبسایتهای منتقد سیاستهای دولت آقای خاتمی فیلتر شدند و با گذشت زمان دامنه فیلترینگ هر ماه بیشتر از ماه گذشته میشد به گونهای که در این روزها بسیاری از وبلاگها یا وبسایتهای حامی دولت، اصولگرا و یا مراجع تقلید نیز فیلتر میشوند.
این مقدمه گفته شد تا به آخرین نمونه فیلترینگ در ایران یعنی فیلتر شدن وبسایتهای سه مرجع تقلید شیعه، آیتالله بیات، صانعی و دستغیب پرداخته و به سوالاتی مانند تاثیرات این فیلترینگ پاسخ داده شود.
براساس اخبار منتشر شده، وبسایتهای این سه مرجع تقلید در مهر ماه فیلتر شدند و تاکنون هیچ دلیلی روشنی برای این اقدام اعلام نشده است؛ اما در اطلاعیهای که آیتالله دستغیب در وبسایت خود منتشر کرده، در مورد علت فیلترینگ اینگونه گفته است: « وقتی دوستان طی نامهنگاری حقیقت امر را جویا شدند در پاسخ گفته شده است: آقای دستغیب در ارتباط با مجلس خبرگان صحبت کرده و از اشخاصی مانند موسوی و کروبی حمایت کرده است و باید این سایت بسته باشد.» علاوه بر این آیتالله بیات و صانعی نیز واکنشهایی در این مورد داشتهاند و هر یک فیلتر شدن وبسایتهایشان را نشانهای از عدم آزادی بیان در ایران دانستهاند. علاوه بر این برخی از اصلاحطلبان مانند مصطفی تاجزاده نیز فیلتر شدن وبسایتهای این سه مرجع شیعه را نشانهای از استیصال مقامات ایران دانسته است.
اما مهمترین نکته در این میان پیامدهای مسدود شدن وبسایتهای این سه مرجع تقلید و بازتاب آن در جامعه است. پیامدی که میتوان آن را قدمی مثبت در آینده وضعیت فیلترینگ در ایران دانست؛ به گونهای که در بلند مدت میتواند باعث کاهش دامنهی فیلترینگ و یا دستکم قانونمند شدن این پدیده شود. ادامه مطلب…
- نظر »
روز گذشته خبری با عنوان «بازار برده فروشی مدرن در اسراییل» را در وبسایت مشرق خواندم که به نظر مشکوک میآمد، ولی در مورد آن پیگیری نکردم تا اینکه امروز یکی از کاربران فرندفید حقیقت پشت پردهی این خبر را روشن کرد و نشان داد که این خبر کاملا جعلی و بیپایه است.
سایت خبری- تحلیلی مشرق که باید دستکم کلمهی «تحلیلی» را از عنوان خود حذف کند، خبری با عنوان «بازار برده فروشی مدرن در اسرائیل» را اینگونه منتشر کرده است:
به گزارش مشرق روزنامه صهیونیستی هاآرتض نوشت؛ درحالی که فروشگاهها لباسهای تن مانکن را برای فروش در ویترین با برچسب قیمت به معرض نمایش می گذارند در اسراییل اخیرا زنانی که از کشورهای مختلف قاچاق شده اند با برچسب قیمت برای تن فروشی در ویترین به نمایش گذاشته شدهاند.
به نوشته این روزنامه، در ویترین فروشگاهی در «مرکز خرید دیزین گوف» در تلآویو پایتخت اسراییل تابلویی نصب شده که بر روی آن نوشته شده است «زنان برای فروش بر حسب سلیقه شخصی».
در این فروشگاه، هفت زن جوان با حالتی زننده در حالیکه بر روی آنها اتیکت قیمت زده شده است، در ویترین به نمایش گذاشته شدهاند که نظر هر عابر پیادهای را به خود جلب میکنند.
به نوشته قدسنا عابران در گفتگو با رسانههای اسراییلی گفتهاند که ما ابتدا فکر میکردیم این زنان مانکنهای چوبی هستند که برای نمایش لباسها در ویترین قرار گرفتهاند اما با جابجا شدن و پلک زدن آنها فهمیدیم که اینها انسان هستند. گفتیم شاید به جای مانکنهای چوبی از این دخترخانمها استفاده شده است، پیگیر شدیم دیدیم خیر، اینها برای فروش در ویترین مغازه قرارگرفتهاند.
هاآرتض نوشت: بر روی اتیکت هر یک از زنان، سن، وزن، اندازه و کشور محل تولد آنها درج شده است. (منبع)
اما حقیقت ماجرا دقیقا در نقطهی مقابل این خبر قرار دارد و آن اعتراض به قاچاق جنسی زنان در اسرائیل است.
براساس خبری که یورونیوز منتشر کرده است، این خبر مربوط به کمپینی اعتراضی به قاچاق جنسی حدود ۳ هزار زن در اسرائیل است که مورد تجاوز و سوء استفادهی جنسی قرار میگیرند. برگزارکنندهی این کمپین، اوری کیدر (Ori Keider) در مصاحبهای که با یورونیوز انجام داده است، هدف این اقدام را نشان دادن وضعیت قاچاق زنان عنوان کرده و اینکه مردم نمیتوانند به راحتی از این پدیدهی شوم دوری کنند.
برای اطلاعات بیشتری میتوانید ویدئوی موجود در خبر یورونیوز را مشاهده کنید.
اما سوال که در اینجا پیش میآید آن است که چرا یک وبسایت خبری- تحلیلی اینگونه یک خبر مثبت را به یک خبر کاملا منفی تبدیل میکند؟! و اینکه براساس کدام اصل روزنامهنگاری میتوان اینگونه به مخاطبان خیانت کرد و به آنها اطلاعات غلط داد؟ علاوه بر این چرا دیگر وبسایتها مانند رجانیوز نیز بدون هیچگونه تحقیقی اینگونه اخبار دروغ را منتشر میکنند؟
پینوشت:
- لینک مطلب روزنامهی هاآرتض که وبسایت مشرق به آن اشاره کرده است.
- وبسایت مربوط به کمپین مبارزه با قاچاق زنان در اسرائیل.
۴ نظر »
جشنوارهی وب ایران یکی از رخدادهای وب فارسی است که از سه سال پیش به همت شایان شلیله برگزار میشود. این جشنواره که این روزها لیست کامل کاندیداهای خود را اعلام کرده، در حال رسیدن به روزهای پایانی سومین دورهاش است و براساس اعلام شایان شلیله، چهارمین دوره نیز روز بعد از اعلام برندگان دورهی سوم آغاز خواهد شد. به همین مناسبت دیدم بد نیست که چند نکته در مورد این جشنواره را که من هم یکی از داوران آن بودهام را یادآوری کنم تا شاید کمکی هر چند کوچک به این جشنواره شود.
۱- با توجه به اینکه جشنوارهی وب ایران دارای موضوعات مختلفی است، باید برای هر موضوع تیم داوری مختص به آن موضوع انتخاب شود تا نتایج رایگیری دارای دقت بالایی باشند. علاوه بر این از دید من هر بخش باید سردبیری داشته باشد تا کاندیداها را وی اعلام کند و براساس بازخوردهایی که از تیم داوری آن بخش دریافت کرده است، دلیل انتخاب کاندیدها و کیفیت آنها را تا حدودی اعلام کند. اینگونه، دقت و اهمیت جشنواره در بین کاربران افزایش چشمگیری خواهد یافت.
۲- زمانبندی دقیق یکی از مشکلاتی است که اکثر ما ایرانیها (از جمله خودم!) با آن درگیر هستیم و همواره به دلیل عدم برنامهریزی دقیق، پروژهها با تاخیر مواجه میشوند؛ در مورد این جشنواره نیز چندین بار زمان اعلام لیست نهایی کاندیداها تمدید شد که از دید من به عنوان یک کاربر معمولی برای جشنوارهای که میخواهد برترینهای وب ایران را اعلام کند خوشایند نیست. راه حلی که برای این مشکل به نظر من میرسد تقسیم وظایف و استفاده از چندین تیم داوری (در مورد اول اشاره کردهام) برای موضوعات مختلف است تا نتایج سریعتر و با دقت بیشتری اعلام شوند.
۳- من به عنوان یکی از داواران این جشنواره (هر چند آنقدرها هم رای ندادهام!) کاندید شدن فلهای وبسایتهای مختلف را یکی از بزرگترین نقطه ضعفها میدانم. به عنوان مثال در برخی از موضوعات بیش از ۲۰ یا ۳۰ کاندید وجود داشت که واضح است رای دادن به تمام آنها با دقت نظر بالا امکانپذیر نیست و قطعا به برخی از وبسایتها به صورت رندم (Random) رای داده میشود!
۴- این جشنواره که نام «وب ایران» را با خود به یدک میکشد، تاکنون تعریف دقیقی از «وب» و همچنین معیارهای داوری ارائه نداده است. این بدان معناست که من به عنوان یک کاربرد معمولی وب که یک وبسایت دارم، هنوز نمیدانم که وبسایت من باید دارای چه شرایط اولیهای باشد تا بتوانم آن را برای کاندید شدن ثبتنام کنم. مسئولین این جشنواره باید دستورالعملی در این زمینه ایجاد و آن را در دسترس عموم قرار بدهند تا خیلی از شبهات از بین برود.
در نهایت امیدوارم این جشنواره سالها تداوم داشته باشد و مانند بسیاری از پروژههای وبی که زمانی با شور و شوق آغاز میشوند و بعد از چند ماه خاموش، همواره دارای شور و شوق باشد.
- نظر »
بررسی حرفهای رسانههای فارسیزبان یکی از کارهایی است که باید من و توی وبلاگنویس انجام دهیم تا شاید بتوانیم رسانههای فارسیزبان را کمی از خواب وب ۱٫۰ بیدار کنیم و آنها را به دنیای وب ۲٫۰ برسانیم، دنیایی که در آن خبرسازی و جعل خبر جایی ندارد و هر خوانندهای با کمی جستجو در دریایی از اطلاعات میتواند درستی و نادرستی یک خبر را متوجه شود.
یکی از وبسایتهایی که به صورت تخصصی به بررسی رسانههای فارسیزبان میپردازد، نیوزبان است:
نیوزبان سایتی است برای نقد خبر براساس اصول پذیرفته شده جهانی روزنامه نگاری: بیطرفی، دقت، صحت و انصاف. نیوزبان به دنبال فراهم آوردن فضایی انتقادی پیرامون خبر فارسی است، بدون هرگونه تعصب یا جهتگیری عقیدتی و سیاسی.
نیوزبان بر روش تفکر نقادانه و عمیق، تاکید میکند. به این معنی که در برابر تمام پیامهای رسانهای پرسشگر باشید. نه تنها پیامهایی که ممکن است با آنها مخالف باشید بلکه تمامی پیامها.
نیوزبان از بحث و گفتگوی گروهی و تحلیل پیامهای رسانهای برای درک وفهم چشماندازها و نقطه نظرهای متفاوت استفاده میکند.
نیوزبان پذیرای نقطه نظرها و دیدگاههای گوناگون است و همهی آنها را محترم میشمارد. نیوزبان به کاربران خود نمیگوید که چگونه فکر کنند. همچنین نیوزبان قصد این را ندارد که معنای «حقیقی»، «درست» یا «نهفته»ی پیامهای رسانه را روشن کند؛ همچنین قصد این را ندارد که بگوید کدام پیام رسانهای «خوب» یا «بد» است. نیوزبان به کاربران کمک میکند تا به مفهومی که از پیامهای رسانهای دریافت میکنند، آگاهی یابند و بر آنها تامل کنند.
نیوزبان تصدیق میکند که تفسیر کاربران از متون رسانهای ممکن است با تفسیر دیگران متفاوت باشد و این بدان معنی نیست که آنها لزوما اشتباه میکنند.
نیوزبان تجربیات مختلف رسانهای افراد را در هر سنی به رسمیت میشناسد و به آن خوشامد میگوید.
همهی اینها را گفتم که بگویم اولین شمارهی مجلهی اینترنتی نیوزبان مدتی است که منتشر شده و شما میتوانید آن را از اینجا دانلود کنید. من در این شماره مقالهای در مورد ماجرای هیستک و اشتباه رسانههای معتبر نوشتهام که در صفحهی شش میتوانید آن را بخوانید.
- نظر »
امروز در خبرها خواندم که وبسایت سید محمد خاتمی توسط کمیتهی تعیین محتوای مجرمانه در اینترنت فیلتر شده است. خبری که با واکنش برخی از جوانان اصلاحطلب مواجه شد و در بیانیهای این حرکت را محکوم کردند. اما بر خلاف تمامی موارد دیگری که از فیلتر شدن یک وبسایت ناراحت میشدم و آن را قدمی در راه محدودیت بیشتر برای کاربران ایرانی میدانستم، در این مورد خاص از فیلتر شدن وبسایت سید محمد خاتمی، رئیس جمهور پیشین ایران بسیار خوشحال شدم!
علت خوشحالی من به این دلیل است که خاتمی اولین کسی بود که بحث پالایش اینترنت و ایجاد سدی برای کاربران اینترنت در ایران را مطرح کرد و وزارتخانهی تحت نظر وی طرح فیلترینگ را در اوایل دههی ۸۰ خورشیدی آغاز کرد، طرحی که بر مبنای گفتههای خاتمی تنها برای از دسترس خارج کردن وبسایتهای مستهجن و غیر اخلاقی صورت میگرفت، اما با گذشت زمان این طرح به ابزاری برای دولتمردان تبدیل شد تا مخالفان خود را خاموش کنند. دولتمردانی از اصلاحطلب تا اصولگرا که فیلترینگ را ابزاری برای محدود کردن کاربران ایرانی میشناختند و میشناسند تا ابزاری برای مدیریت درست فضای وب!
به همین دلیل همانگونه که قبلا توییت کردهام؛ آقای خاتمی، به یاد داشته باشید که حکایت فیلتر شدن سایت شما حکایت کسی است که چاه برای دیگران میکند و بعد خودش درون آن میافتد.
در نهایت این نکته را نیز یادآوری کنم که از دید من فیلتر شدن وبسایتهای مراجع تقلید شیعه و شخصیتهای سیاسیای مانند خاتمی در بلند مدت به نفع کاربران ایرانی خواهد بود و باعث خواهد شد که دامنهی فیلترینگ در ایران به مرور زمان کاهش پیدا کند. برای اطلاع از جزئیات بیشتر میتوانید به اینجا مراجعه کنید و مقالهای را که چند روز پیش در مورد فیلتر شدن وبسایتهای مراجع تقلید شیعه نوشتهام را بخوانید.
پینوشت:
- از شب گذشته وبسایت سید محمد خاتمی از لیست فیلترینگ خارج شد.
۴ نظر »
