ندای امروز

بررسی وضعیت فیلترینگ اینترنت در ایران یکی از مواردی است که شدیدا به آن علاقه دارم و جمع‌آوری اعداد و ارقام در این زمینه بهترین اتفاقی است که می‌تواند برای روشن‌تر شدن این وضعیت در ایران بیافتد. علت جمع‌آوری اعداد و ارقام از وضعیت فیلترینگ در ایران هم به این برمی‌گردد که تاکنون هیچ اعداد و ارقام به صورت دقیق وضعیت فیلترینگ در ایران را روشن نکرده‌اند و نبود این اطلاعات دقیق باعث شده است که اخبار مختلف و ضدونقیضی در این مورد منتشر شود.

امروز در فوربس با خبری جالب و هیجان‌انگیز در مورد ابزاری جدید از  تُر برخورد کردم که نتایج آن بسیار جالب است. براساس این خبر، تُر ابزاری جدید با نام OONI-probe برای بررسی وضعیت فیلترینگ و سانسور اینترنت در سرتاسر جهان ایجاد کرده است که با نصب و اجرای این ابزار، OONI-probe به صورت خودکار شروع به بررسی امکان دسترسی به یک میلیون وب‌سایت برتر در الکسا می‌کند و سپس نتایج بررسی را به صورت عمومی و رایگان در دسترس عموم و محققان قرار می‌دهد تا از آن استفاده کنند و این مورد یعنی دسترسی آزاد به نتایج این ابزار را که می‌توان بهترین بخش ماجرا دانست!

به عنوان مثال یکی از طراحان این ابزار به نام آرتورو فیلاستو (Arturo Filasto) در سفری که به آمریکا داشته است، از طریق OONI-probe متوجه شده است شرکت تی- موبایل (T-Mobile) با نصب نرم‌افزاری با نام وب گارد (Web Guard) اجازه دسترسی به برخی از وب‌سایت‌ها را نمی‌دهد که لیست کامل این وب‌سایت‌ها از طریق این آدرس در دسترس هستند. و یا آنکه این ابزار ثابت کرده است که مقامات فلسطینی به شرکت‌های ارائه دهنده‌ی خدمات اینترنتی اعلام کرده بودند که وب‌سایت‌های خبری و مخالفین را فیلتر کنند که نتایج این بررسی در اینجا در دسترس هستند.

اگر شما هم علاقه دارید که به صورت داوطلبانه در جمع‌آوری اطلاعات دقیق در مورد وضعیت فیلترینگ در جهان و به خصوص ایران شریک شوید، می‌توانید از اینجا ONNI-probe را دانلود و آن را اجرا کنید. البته به این نکته دقت کنید که این ابزار در مراحل ابتدایی است و چهره‌ای زیبا ندارد و پر از کدهایی است که ممکن است شما را گیج کند!

قبلا گفته بودم که فیلترینگ و سانسور، سیاست‌هایی هستند که در نهایت شکست می‌خورند و شاید اعتراض حامیان سابق فیلترینگ اینترنت در ایران نسبت به فیلترینگ گسترده‌ی اینترنت در ایران را بتوان شاهدی دیگر بر این ادعا دانست.

در ادامه‌ی همین ادعا، چند روز پیش با مطلبی جالب در وب‌سایت افسران دات آی آر مواجه شدم که شاهدی دیگر بر ناکارآمدی فیلترینگ اینترنت در ایران است به طوری که سربازان جنگ نرمی که هدف خود را مبارزه با جنگ نرم دشمن می‌دانند، به صورت رسمی روش‌های دور زدن فیلترینگ برای دسترسی به فیس‌بوک و توییتر را آموزش می‌دهند! این مطلب که با عنوان «ورود به سایت فیس‌بوک و twitter بدون محدودیت» در تاریخ ۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ توسط کاربری به نام «مسعود مسعودی» منتشر و در ۲ اردیبهشت به عنوان مطلب برگزیده‌ی وب‌سایت افسران انتخاب شده است، به صورت مرحله به مرحله دور زدن فیلترینگ وب‌سایت‌های فیس‌بوک و توییتر را آموزش می‌دهد:

با مشاهده‌ی این مطلب و انتخاب شدن آن به عنوان مطلب برگزیده توسط کاربران افسران، آنچه به نظر من جالب آمد، آن است که حامیان و کسانی که سخن از جنگ نرم و… می‌زنند، خود به ساختار فیلترینگ در ایران اعتقاد ندارند و سعی در دور زدن آن دارند! دور زدنی که به صورت کاملا شفاف از ناکارآمدی و میزان نارضایتی از وضعیت فیلترینگ اینترنت در ایران خبر می‌دهد.

جادی در مطلبی عالی در مورد ماجرای انتشار رمز عبور حدود سه میلیون کارت بانکی در ایران صحبت کرده که خواندن کامل این مطلب را شدیدا توصیه می‌کنم. جادی در قسمتی از این مطلب گفته است:

اینکار برای من شبیه انتقام گیریه و بدون شک جرم. درخواست‌هایی مثل «درخواست از سازمان‌های جهانی و حقوق بشر برای حفاظت از من» یا حتی درخواست مسخره‌تر از مردم برای کمک مالی فقط و فقط معنی همون توهمی رو می‌ده که وقتی کسی یک قاضی رو ترور کرد فکر کرد بعدش باید بره خارج خودش رو به سفارت آمریکا معرفی کنه تا اونها بهش پناهندگی سیاسی بدن. قتل جرمه و مجرم به کشوری که توش جرم انجام داده تحویل می شه. اینکار هم جرمه و هیچ ربطی به حقوق بشر نداره. به اون سناریو فکر کنین که بانک ها به اون پیشنهاد آقای زارع مبنی بر اینکه در مقابل هر پسوردی که نشون بده بهش پول بدن عمل می کردن تا بدونین چقدر خیرخواهی توی اینکار هست. (منبع)

مجرم دانستن آقای خسرو زارع با واکنش‌های زیادی مواجه شد و بسیاری این حرف جادی را رد کرده‌اند و آقای زارع را مجرم ندانستند. ادعایی که از مبنا غلط است و آقای زارع بدون هیچ شکی مجرم است، چه براساس قوانین بین‌المللی و چه براساس قوانین ایران زیرا وی به صورت کاملا مشخصی حریم خصوصی هزاران شهروند ایرانی را نقض کرده است.

به عنوان مثال اگر آقای زارع در بریتانیا دست به انتشار رمزهای عبور کارت‌های بانکی شهروندان این کشور می‌زد، بدون شک دستگیر و برای محاکمه به دادگاه می‌رفت و محکوم به چندین سال زندان می‌شد. علاوه بر آن آقای زارع در ایران نیز براساس قوانین جرائم رایانه‌ای مجرم است زیرا اطلاعات خصوصی مردم را منتشر کرده است:

فروش انتشار یا در دسترس قرار دادن غیرمجاز گذرواژه‌ها و داده‌هایی که امکان دسترسی غیرمجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی دولتی یا عمومی را فراهم می‌کند. (منبع)

به همین دلیل و براساس قوانین بین‌المللی و کشوری، آقای خسرو زارع مجرم است و باید در یک دادگاه عادلانه محاکمه شود. گفتن این نکته نیز بد نیست که این کار آقای زارع می‌تواند باعث شود که از فردا روز هر شرکتی که به اطلاعات مردم دسترسی دارد (مثلا شرکتی که مسابقه‌ی اس‌ام‌اسی برنامه‌ی نود را برگزار می‌کند)، نیز به راحتی اطلاعات خصوصی مردم را بر روی اینترنت منتشر کند!

همواره یادمان باشد که حفظ حریم خصوصی مردم یکی از مهمترین اصول یک جامعه است که باید در حفظ آن فارغ از هر دیدگاه و دلیلی کوشا باشیم. این حریم خصوصی می‌تواند خانه‌ی یک زوج جوان که گیرنده‌ی ماهواره‌ای دارند باشد و یا اطلاعاتی مانند رمز عبور کاربران یک سرویس.

یکی از دغدغه‌های من برای وب فارسی کمک به آن بوده و همواره سعی کرده‌ام تا جایی که می‌توانم به این جامعه‌ی مجازی و به خصوص وبلاگستان فارسی کمک کنم. برای همین فارغ از هر دیدگاهی به هر کسی که توانسته‌ام کمک کرده‌ام.

اما این دیدگاه من متعلق به چند ماه پیش بوده است و از این پس به آن عقیده‌ی چندانی ندارم! چون از نظر من مدیران برخی از وب‌سایت‌های ایرانی تا زمانی کارشان با آدم گیر باشد هر روز و هر ساعت ایمیل می‌زنند و زمانی که خرشان از پل بگذرد، دیگر نه سراغی می‌گیرند و نه زیر بار مسئولیتی که قبول کرده‌اند می‌روند. از همین جهت از نگاه من مدیران برخی از وب‌سایت‌های وب فارسی مدیرانی بی‌مسئولیت هستند که رفتاری مانند آنچه در جامعه‌ی ایران در حال رواج یافتن است را می‌کنند: خودخواهی!

برای همین از نگاه من سرمایه‌گذاری در وب فارسی کاری کاملا بیهوده است چون برخی از افراد فعال در آن کمترین اصول اخلاقی را رعایت نمی‌کنند و در زمان نیاز به فکر آدمی هستند و در زمانی که خرشان از پل می‌گذرد، همه چیز را فراموش می‌کنند. و شاید به همین دلیل است که باید به شرکت‌های بزرگ حق داد که در وب فارسی سرمایه‌گذاری نکنند، چون برخی از فعالان این عرصه که در برخی موارد اکثریت هستند، مسئولیت‌پذیر نیستند و تنها به فکر خود هستند.

پی‌نوشت:
- در وب فارسی اقلیتی هم هستند که مسئولیت‌پذیرند و به شخصه به کار آنها اعتقاد دارم.

یکی از افسانه‌هایی که در بین بسیاری از کاربران کامپیوتر در سرتاسر جهان و از جمله ایرانیان شایع است، امنیت بالای کامپیوترهای مکینتاش یا همان مک در مقابل بدافزارها و ویروس‌های مختلف است و شدت این افسانه به حدی است که بسیار صرف خرید مک و استفاده از آن را برابر با امنیت در دنیای اینترنت و کامپیوتر می‌دانند! فکری که از پایه اشتباه است و می‌توان برای نقض آن نمونه‌های بسیاری مانند این خبر را آورد که در آن به کمک روش‌های قدیمی و متداول در ویندوز، می‌توان به راحتی به یک مک تروجان تزریق کرد و کنترل آن را در دست گرفت.

اما شاید بتوان بهترین مثال نقض افسانه‌ی امن بودن مک را در خبرهای چند روز اخیر پیدا کرد که در آن خبر از انتشار تروجانی با نام «فلش‌بک (Flashback)» داده شده است که ۶۰۰ هزار مک را در سرتاسر دنیا آلوده کرده است! اگر شما جز آن دسته از افراد هستید که فکر می‌کنید مک شما آلوده شده است، به کمک این دستورالعمل می‌توانید وجود تروجان فلش‌بک را در مک خود پیدا کنید و اگر این تروجان را پیدا کردید، می‌توانید از طریق این نرم‌افزار آن را پاک کنید.

شاید با خواندن دو پاراگراف بالا به این فکر کنید که چرا چند سال پیش اینگونه حملات به مک انجام نشده است؟

در پاسخ به این سوال باید گفت که از نگاه کسانی که حملات سایبری را برنامه‌ریزی می‌کنند، تعداد قربانیان بسیار مهم است و زمانی که ۹۵ درصد کاربران جهان از ویندوز استفاده می‌کنند چرا باید آنها وقت خود را صرف حمله به ۵ درصد بکنند؟ برای همین در چند سال اخیر و با رشد استفاده از مک، علاقه‌ی هکرها به مک بیشتر شده است و به همین دلیل شاهد حملات سایبری بیشتری در این زمینه هستیم.

در نهایت اگر شما کاربر مک هستید، به شما پیشنهاد می‌کنم که در دوره‌ی «مبانی امنیت در مک» درسنامه شرکت کنید که دوره‌ای خوب برای افزایش امنیت مک شماست.

فراموش نکنید که امن بودن مک افسانه‌ای بیش نیست…